بیخوابی به معنای ناتوانی فرد در به خواب رفتن و همچنین ناتوانی در خواب ماندن برای مدت کافی گفته میشود که اگر این وضعیت حداقل سه شب در هفته و طی سه ماه ادامه داشته باشد، فرد به بیخوابی مزمن دچار میشود.
البته بیخوابی شاید نشانهای هم از مشکلات جسمی یا روانی باشد که تاثیر نامطلوبی بر کیفیت زندگی، خلق و خو و عملکرد روزانه می گذارد؛ در این میان و در عصر تکنولوژی و گسترش فضاهای دیجیتال و افزایش استرس، شاهد بروز بیشتر بیخوابی و کمخوابی در افراد هستیم و بسیاری از افراد حتی بدون مراجعه به پزشک، سالها بدون آنکه بدانند سلامتی شان در خطر است، با بیخوابی و کم خوابی مواجه می شوند.
تلاشی برای بهره مندی از خواب کمتر
بیخوابی یک موضوع است اما تلاشی که برای خوابیدن کمتر در طول شبانه روز انجام می شود تا مثلا مادر خانواده بتواند بیشتر به کارهای خانه و فرزندان رسیدگی کند، یک موضوع دیگر.
خوب است در اینجا گریزی به باورهای قدیمی بزنیم و اغلب اینکه زن خانه زیاد بخوابد آن را بد می دانند و می گویند، فلانی تنبل است، اما چه استانداردی وجود دارد که یک خانم به چند ساعت خواب نیاز دارد؟
ممکن است یک خواب مناسب برای یک مادر 7 ساعت باشد در حالی که بدن مادر دیگری حتی تا 9 ساعت خواب شبانه روز را نیاز دارد تا سر و حال و رفرش شود، اما طبق نظر کارشناسان این میزان نباید از 6 تا 7 ساعت کمتر باشد.
موضوعی که بیشتر مادران با آن در طول شبانه روز مواجه هستند، انبوهی از کارها و مسئولیت هاست که گاهی تصور می کنند با کمتر خوابیدن در شبانه روز بهتر می توانند از عهده آنها بربیایند؛ غافل از اینکه کم خوابی شاید به یک عادت نامناسب تبدیل شود که آنها را همواره دچار خستگی مفرط در گذر زمان کند و موجب شود تا حتی به معضل بی خوابی با افزایش سن مبتلا شوند که سلامت جسم و روان آنها را به خطر می اندازد و پیامدهای نامناسبی هم برای فرزندان و خانواده در پی دارد.
پیامدهای روانی یک مادر کم خواب و خسته برای خانواده
اگر بخواهیم به طور کلی به پیامدهای منفی بی خوابی و کم خوابی اشاره کنیم باید بگوییم افراد مبتلا به این عارضه در مقایسه با افرادی که از خواب مناسب برخوردارند، کیفیت زندگی پایینتری دارند؛ کاهش عملکرد پایین در محل کار، کاهش زمان واکنش در هنگام رانندگی و افزایش خطر تصادف، ابتلا به بیماریهای روانی مانند افسردگی، اضطراب یا سوء مصرف مواد، خطر تشدید بیماریهای مختلف مانند فشارخون بالا و بیماری قلبی از پیامدهای نداشتن خواب کافی در طول شبانه روز است.
همچنین کمبود خواب به نورونهای عصبی آسیب می زند و ضمن ایجاد احساسی ناخوشایند در باعث اختلال در عملکرد مغز شده و خطر ابتلا به آلزایمر و سایر بیماریهای عصبی را نیز افزایش میدهد.
توصیه ما به مادران این است که به قیمت انجام تمام امور خانه خود را در معرض کم خوابی و متعاقبا بی خوابی قرار ندهند؛ چراکه بدن آنها به این حالت در گذر زمان عادت می کند و سلامت جسم و روان را تحت تأثیرات منفی آن قرار خواهد گرفت.
اشکالی ندارد که در طول یک روز نتوانیم تمام خانه را مرتب کنیم، ظرف ها را بشوییم و به بچه ها رسیدگی کنیم، بهتر است کارهای اولویت دار را انجام دهیم مثلا غذا را بپزیم و بعد کمی به درس و مشق بچه ها رسیدگی کنیم، حالا ظرف ها و لباس ها کمی دیرتر شسته شوند، چه اشکالی دارد؟
اغلب وقتی بدن ما با کم خوابی و بیخوابی مواجه شده شاهد بروز بداخلاقی می شویم، البته طبیعی هم هست چون از آن توان و نیروی لازم برای انجام امور روزانه برخوردار نیستیم؛ در این میان مادران شاغل آسیب بیشتری از عدم برخورداری از خواب نامناسب می بینند؛ یعنی هم بر شغل آنها اثر می گذارد و هم
زمانی که به خانه برمیگردند توان لازم و کافی برای انجام امور ندارند.
یک چرت عصرگاهی می تواند شما را بسیار سر و حال کند و باور کنید که خلق و خوی مادری که خواب مورد نیازش تامین شده برای برخورد و رفتار با همسر و فرزندان بهتر خواهد بود و همین رفتار مناسب بی شک در افزایش سلامت روان خانواد و متعاقبا جامعه نقش موثری دارد.
همچنین توصیه متخصصان این است که شب ها دیرهنگام نخوابید زیرا خواب شبانه در ریکاوری بدن و ذهن نقش بسیار مهمی ایفا می کند.
منیزیم نسخه شفابخش برخورداری از خواب مناسب
اگر به هر دلیلی خواسته یا ناخواسته دچار کمبود خواب شده اید باید با بهره گیری از نظر مشاوران در صدد رفع این مشکل برآیید؛ در کنار مشاوره های روانی از تغذیه و مواد غذایی که به خواب مناسب کمک می کنند غافل نشوید؛ در ادامه این گزارش به نظر کارشناسانه در خصوص نقش طلایی منیزیم در بهره مندی از خواب کافی اشاره می کنیم:
به گفته زهرا مصلی نژاد، کارشناس ارشد تغذیه، دانشکده تغذیه و علوم غذایی، دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شیراز، امروزه برای درمان بی خوابی راهکارهای متعددی مثل استفاده از قرص های خواب آور و آرام بخش وجود دارد، اما مصرف طولانی مدت قرص های خواب آور به دلیل داشتن برخی عوارض توصیه نمی شود و محققان به تازگی دریافته اند که استفاده از مکمل های حاوی «منیزیم» به داشتن خواب بهتر و عمیق تر کمک کند.
وی در همین خصوص ضمن ارائه توضیحات بیشتری می گوید: منیزیم یک ماده معدنی مهم و ضروری برای بدن است که با داشتن یک رژیم غذایی اصولی و درست می توان به سطح مناسبی از منیزیم دست پیدا کرد؛ دریافت منابع غذایی حاوی منیزیم در رفع بی خوابی و بی قراری تاثیر بسزایی دارد.
مصلی نژاد با اشاره به وجود منیزیم در مواد غذایی نیز اظهار می کند: مصرف ماهی، اسفناج، کلم بروکلی، موز، بادام و بادام زمینی، شکلات تلخ، آووکادو، حبوبات، زردآلو و غلات صبحانه برای جذب منیزیم در بدن مفید است؛ با مصرف منیزیم گیرنده های عصبی و عضلات بدن آرام و شل شده و در فاز ریلکس قرار می گیرند؛ بدین ترتیب تنش های عصبی و یا عواملی که موجب بی خوابی می شود را از بدن فرد دور نگه می دارد.
به گفته این کارشناس تغذیه، مطالعات نشان داده اند، منیزیم سطح «گاما آمینوبوتریک اسید» که پیام رسان مغز با اثرات آرامبخش است را افزایش می دهد و برای بهبود خواب موثر واقع می شود.
وی تاکید می کند: دوز مجاز مصرف روزانه منیزیم برای نوجوانان و بزرگسالان 300 تا 400 میلی گرم است و نباید بیش از این میزان مصرف شود چون با عوارضی مانند تهوع، افزایش فشار خون و … همراه خواهد بود.
در این مطلب بر آن شدیم تا ضمن توصیه به برخورداری از خواب کافی به مادران و اشاره به عواقب نامناسب بیخوابی به ارائه راهکارهای تغذیه ای نیز برای آن دسته مادران که از خواب مناسب برخوردار نیستند، بپردازیم؛ توجه داشته باشید خواب کافی سوخت جسم و روح شماست و باید به آن توجه کافی و جدی داشته باشیم.
گزارش از : مریم شمالیان
