در شرایطی که فضای اطراف پر از خبرها و صداهای نگرانکننده است، طبیعی است که برخی کودکان نسبت به صداهای ناگهانی حساستر شوند. بسیاری از بچهها در این روزها با شنیدن کوچکترین صدای بلند از جا میپرند یا دچار ترس میشوند. در چنین موقعیتی، مهمترین نقش را والدین ایفا میکنند؛ زیرا واکنش و آرامش آنها میتواند احساس امنیت را به کودک منتقل کند.
در ادامه چند راهکار ساده اما مؤثر برای کمک به کودکان در مدیریت ترس از صداهای ناگهانی آورده شده است.
۱. صداها را برای کودک معنا کنید
یکی از مهمترین کارهایی که میتوان انجام داد، تفسیر سریع و آرام صداها برای کودک است. وقتی صدای بلندی شنیده میشود، بهتر است با لحنی آرام و طبیعی توضیح دهید که این صدا چه بوده است.
برای مثال میتوانید بگویید:
«شنیدی؟ صدای بوق ماشین بود، انگار داشت به ما سلام میکرد.»
وقتی والدین بلافاصله منشأ صدا را توضیح میدهند، مغز کودک کمتر به سمت تصور یک اتفاق خطرناک میرود و ترس او سریعتر فروکش میکند.
۲. خانه را در سکوت مطلق نگه ندارید
در محیطی که کاملاً ساکت است، هر صدای کوچکی میتواند بسیار ناگهانی و ترسناک به نظر برسد. بهتر است در خانه یک صدای ملایم در پسزمینه وجود داشته باشد؛ برای مثال صدای تلویزیون، قرآن یا موسیقی آرامی که کودک دوست دارد.
وجود این صداهای ملایم باعث میشود صداهای ناگهانی کمتر به سیستم عصبی کودک شوک وارد کنند و فضا برای او آرامتر به نظر برسد.
۳. به کودک کمک کنید تنش بدنش را تخلیه کند
وقتی کودک از صدایی میترسد، بدن او به حالت آمادهباش میرود و تنش در عضلاتش جمع میشود. برای کمک به آرام شدن بدن، میتوانید یک حرکت ساده و بازیگونه انجام دهید.
به او بگویید:
«بیا با هم مثل ورزش کنیم و بدنمان را تکان دهیم !»
تکان دادن دستها و پاها به شکل ارادی باعث میشود انرژی اضطرابآلودی که در عضلات جمع شده تخلیه شود و بدن از حالت تنش خارج شود.
۴. بازی صداهای خانگی راه بیندازید
یکی از راههای مؤثر برای کاهش ترس از صداها این است که کودک خودش تولیدکننده صدا باشد. میتوانید با وسایل ساده خانه مثل قاشق، قابلمه یا هر وسیله بیخطری یک بازی صدا سازی راه بیندازید.
اجازه دهید کودک نقش «آهنگساز» را داشته باشد و صداهای مختلف بسازد. وقتی کودک احساس کند خودش کنترل صداها را در دست دارد، مغزش محیط را قابل پیشبینیتر میبیند و در نتیجه از صداهای ناگهانی کمتر میترسد.
۵. توجه کودک را از شنیدن به دیدن منتقل کنید
اگر کودک با شنیدن صدایی ناگهان ترسید، میتوانید تمرکز ذهن او را سریع تغییر دهید. دست او را بگیرید و یک سؤال فوری بپرسید؛ برای مثال:
«زود باش! پنج تا وسیله زرد توی اتاقت پیدا کن و بهم نشون بده.»
این کار باعث میشود تمرکز مغز از شنیدن به دیدن منتقل شود. در نتیجه سیستم عصبی کودک از حالت هشدار خارج میشود و اضطراب او کاهش پیدا میکند.
نقش مهم والدین در ایجاد احساس امنیت
والدین برای کودکان، امنترین پناهگاه دنیا هستند. نحوه واکنش شما به اتفاقات اطراف، مستقیماً بر احساس امنیت کودک اثر میگذارد. وقتی شما با آرامش، لبخند و اطمینان به صداهای اطراف واکنش نشان میدهید، مغز کودک نیز بهتدریج یاد میگیرد که محیط اطراف همچنان امن است.
ایجاد فضایی آرام، بازیگونه و همراه با اطمینان میتواند به کودک کمک کند تا ترسهای موقتی این روزها را بهتر مدیریت کند و دوباره احساس آرامش و امنیت را تجربه کند.
