به گزارش خبرنگار خانه بهاری؛ با نفوذ سبک زندگی شتابزده و غذاهای آماده به درون خانوارها، مرز میان «سیری» و «تغذیه» کمرنگ شده است؛ متخصصان هشدار میدهند که بازگشت به الگوهای سنتی توسط زنان، تنها راه مقابله با سوءتغذیه پنهان در نسل آینده است.
در دنیای امروز که شتاب زندگی روزمره و توسعه فناوریهای نوین، بسیاری از باورها و سبکهای زندگی را دستخوش تغییر کرده است، هیچ مسئلهای به اندازه سفره خانواده و آنچه بر آن مینشیند، در سلامت نسل آینده و پایداری فرهنگ جامعه تأثیرگذار نیست.
بانوان در فرهنگ ایرانی همواره نگهبانان سفره و غذا بودهاند؛ آنان نهتنها مسئولیت تأمین غذای اعضای خانواده را بر عهده داشتهاند، بلکه با انتخاب آگاهانه مواد غذایی و شیوه پخت سالم، سلامت جسمی و حتی روحی فرزندان و همسران خود را تضمین کردهاند. در گذار از زندگی سنتی به دنیای مدرن جای خالی این نقش پررنگ احساس میشود و غذاهای آماده با رنگها و طعمهای جذاب، آرامآرام جایگزین خورشهای خانگی و غذاهای آبپز و بخارپزی شدهاند که قرنها ضامن سلامت مردم این سرزمین بودند.
این تغییر که در نگاه نخست بیضرر و حتی راحتتر به نظر میرسد، پیامدهای پنهان اما جدی برای سلامت جسمی جامعه به همراه داشته است؛ پیامدهایی که ریشه آن را باید در کاهش ارزش غذایی سفرهها و افزایش مصرف کالریهای خالی جستوجو کرد. در این میان، آنچه اهمیت دوچندان مییابد، نقش تربیتی و مدیریتی زنان است؛ چراکه کودکان اولین و ماندگارترین درسهای تغذیه را نه از کلاسهای آموزشی، بلکه از سفره خانه و دستان مادران خود میآموزند.
بازگشت به غذاهای سنتی و مغذی، پیش از آنکه یک توصیه پزشکی باشد، احیای یک میراث فرهنگی و پاسداشت نقش تاریخی بانوان در حفظ سلامت نسلهای آینده است و در همین راستا، سخنان متخصصان تغذیه درباره بازسازی این الگوی فراموششده، بیش از هر زمان دیگری شایسته توجه است.
زنان؛ محور بازگشت خانوادهها به سفرههای سنتی و مقابله با فستفودها
زهرا سهرابی، متخصص تغذیه و عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی شیراز در گفتگو با خبرنگار خانه بهاری گفت: گسترش زندگی مدرن و افزایش استفاده از فناوری، خانوادهها را از غذاهای سنتی و سالم دور کرده و گرایش به غذاهای آماده، نیمهآماده، منجمد و فستفودها را افزایش داده است؛ روندی که زنان میتوانند با مدیریت سفره خانواده و اصلاح الگوی غذایی، نقش مؤثری در تغییر آن داشته باشند.
این متخصص تغذیه با بیان اینکه دسترسی آسان و قیمت پایینتر برخی فستفودها، مصرف آنها را در میان خانوادهها افزایش داده است، ادامه داد: این غذاها ممکن است برای مدتی احساس سیری ایجاد کنند، اما مواد مغذی مورد نیاز بدن را بهطور کامل تأمین نمیکنند و مصرف مداوم آنها میتواند زمینهساز سوءتغذیه شود، بنابراین بازگشت به تهیه غذاهای سنتی مثل ابگوشتها ضروری به نظر میرسد.
سهرابی تأکید کرد: سوءتغذیه فقط به لاغری محدود نمیشود و چاقی ناشی از دریافت کالری زیاد بدون دریافت مواد مغذی کافی نیز نوعی سوءتغذیه به شمار میرود؛ بنابراین پر کردن شکم با غذاهای پرکالری، به معنای تأمین سلامت بدن نیست.
وی نقش زنان را در اصلاح عادتهای غذایی خانواده مهم دانست و گفت: زنان با انتخاب مواد غذایی سالم، بازگشت به شیوههای سنتی طبخ و کاهش مصرف غذاهای آماده میتوانند الگوی مناسبی برای فرزندان خود باشند.
عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی شیراز افزود: کودکان الگوی غذایی خود را از خانواده و بهویژه سفره خانه میآموزند؛ از این رو باید غذاهای سنتی و مغذی دوباره جایگاه اصلی خود را در برنامه غذایی خانوادهها پیدا کنند.
وی با تأکید بر اهمیت تغذیه سالم در سلامت خانوادهها گفت: تغذیه سالم به معنای رعایت اصول تناسب، تعادل، کنترل کالری و تنوع در رژیم غذایی روزانه است و زنان به عنوان مدیران اصلی سفره خانوار نقش کلیدی در نهادینهسازی این اصول دارند.
وی افزود: تناسب به این معناست که مصرف گروههای غذایی باید متناسب با یکدیگر باشد، به گونهای که افزایش مصرف لبنیات نباید منجر به کاهش دریافت میوه و سبزیجات شود و همه گروههای غذایی به مقدار لازم و متعادل در برنامه روزانه جای بگیرند.
وی در ادامه بر ضرورت اعتدال در مصرف مواد غذایی و کنترل کالری دریافتی روزانه تأکید کرد و گفت: پرهیز از پرخوری در یک گروه غذایی و کمخوری در گروه دیگر، همراه با فعالیت فیزیکی مناسب و سبک زندگی سالم، از بروز اضافهوزن و چاقی پیشگیری میکند و مدیریت وزن را ممکن میسازد.
بازگشت به غذاهای سنتی نه یک بازگشت به گذشته، بلکه گامی هوشمندانه بهسوی آیندهای سالمتر است
تغییر عادتهای غذایی، فرآیندی تدریجی و نیازمند همراهی همه اعضای خانواده است و در این مسیر، نقش بانوان به عنوان ستون اصلی تدبیر سفره و تربیت نسل آینده برجستهتر از همیشه است. بازگشت به غذاهای سنتی نه یک بازگشت به گذشته، بلکه گامی هوشمندانه بهسوی آیندهای سالمتر است؛ آیندهای که در آن فرزندان ما با دیدن سفرههای رنگین و مغذی، نهتنها بدنی سالمتر خواهند داشت، بلکه میراث فرهنگی و ارزشهای غذایی این سرزمین را نیز از نسلی به نسل دیگر منتقل خواهند کرد.
بیتردید، هر اندازه بانوان آگاهتر و مجهزتر به دانش تغذیه باشند، سفرههای ایرانی سالمتر و نسلهای آینده این مرز و بوم پویاتر خواهند بود و همین آگاهی، سرمایهای ارزشمند برای ساختن جامعهای سلامتمحور خواهد شد.
