معلولیت نباید لزوما به ایجاد محدودیت منتهی شود، اما وقتی زیرساخت های لازم برای فعالیت و حضور افراد دارای معلولیت در جامعه فراهم نشود، زمینه در محدودیت قرار گرفتن فراهم می شود.
به گزارش پایگاه خبری تحلیلی خانه بهاری، در کلانشهری همچون شیراز با وجود تلاش های فراوانی که برای مناسب سازی بسترها و زیرساخت های شهری در راستای عمل به قانون حمایت از معلولان به انجام رسیده، همچنان محدودیت هایی برای حضور معلولان در جامعه وجود دارد؛ مواردی که تنها به معلولان جسمی حرکتی محدود نمی شود و طیف گسترده ای ازجمله نابینایان، ناشنوایان و … را در بر می گیرد.
در همین خصوص و با هدف بررسی مشکلات و محدودیت هایی که افراد دارای معلولیت با آنها مواجه هستند با سعید فانی، رئیس شورای هماهنگی تشکل های مردم نهاد معلولین استان فارس و مدیر انجمن فرهنگی ورزشی گردشگری معلولان پارس منطقه جنوب به گفتگو نشسته ایم:
رئیس شورای هماهنگی تشکل های مردم نهاد معلولین استان فارس در پاسخ به سوال خبرنگار ما درباره اینکه «مهمترین انتظار معلولان استان فارس از مسئولان چیست؟»، می گوید: انتظار افراد دارای معلولیت ما فراتر از چارچوب قانون نیست و از مدیران اجرای قانون جامع حمایت از حقوق معلولان را می خواهند که مصوبه قانونی از مجلس شورای اسلامی و شورای نگهبان را دارد و از طرف دولت نیز به دستگاه ها ابلاغ شده، اما متاسفانه چون بسیاری از مدیران در رده های مختلف به این وظایف عمل نمی کنند، سبب شده تا معلولان و خانواده های آنها با انبوهی از مشکلات مواجه شوند؛ در حالی که توجه و اجرای این موارد قانونی موجب رفع شدن بخش عمده ای از مشکلات افراد معلول می گردد.
فانی می افزاید: بسیاری از متولیان و مسئولان امر در مواجهه با افراد دارای معلولیت، آنها را به سازمان بهزیستی ارجاع می دهند و توقع دارند تمام مشکلات این عزیزان را این سازمان برطرف کند؛ در حالی که این افراد به عنوان یک شهروند دارای حقوقی هستند که این حقوق باید توسط دستگاه های مرتبط دیده شود و مورد توجه و پیگیری قرار بگیرد؛ بر همین اساس این موضوع بسیار حائز اهمیت است که مدیران مسئول، افراد دارای مسئولیت را به این وظایف آشناتر سازند.
به گفته مدیر انجمن فرهنگی ورزشی گردشگری معلولان پارس منطقه جنوب، طی چند سال اخیر اقدامات بسیار خوبی در حوزه مناسب سازی معابر و اماکن عمومی در سطح شهر شیراز به انجام رسیده اما انتظار می رود که این اقدامات در سایر شهرستان های استان هم به انجام برسد؛ متاسفانه در شهرستان ها این اقدامات به هیچ عنوان با اقدامات انجام شده در شیراز قابل مقایسه نیست؛ البته همچنین تاکید می شود که شاید اتفاقات و موارد انجام شده در شیراز ایده آل افراد دارای معلولیت و کم توان نباشد اما این به منزله آن نیست که اقدامی نشده و باید اقدامات تقویت شود.
فانی با تاکید بر اینکه «استانداردسازی و مناسب سازی معابر و اماکن عمومی، بیشتر با محوریت معلولان جسمی حرکتی مورد توجه قرار گرفته» اظهار می کند: اما باید نابینایان، ناشنوایان، بیماران اعصاب و روان و بیماران کم توان ذهنی هم در این مناسب سازی ها لحاظ شوند.
وی با ارائه توضیحات بیشتری در این خصوص می گوید: در مورد نابینایان مناسب سازی مخصوصا وسایل حمل و نقل درون شهری بسیار حائز اهمیت است؛ تجهیز چراغ های راهنمایی به سیستم های گویا هم باید مورد توجه باشد، به علاوه استفاده از حروف بریل در اماکن مورد استفاده نابینایان باید به شدت مورد توجه قرار بگیرد، تجعیز عابربانک های شهری و آسانسورهای شهری به خط بریل و سیستم های گویا نیز حائز توجه ویژه است؛ در مورد ناشنوایان هم باید سیستم های دیداری و نوشتاری در وسایل حمل و نقل عمومی لحاظ شود.
بخش اعظم گلایه افراد دارای معلولیت متوجه مدیرانی است که به تکالیف قانونی خود براساس مفاد قانون توجه نمی کنند
فانی تصریح می کند: متاسفانه بخش اعظم گلایه افراد دارای معلولیت متوجه مدیرانی است که به تکالیف قانونی خود براساس مفاد قانون توجه نمی کنند که سبب شده تا زندگی معلولان با چالش های ویژه ای مواجه شود؛ بسیاری از دستگاه ها در حوزه قوانین مربوط به حمایت از معلولان مطلوب عمل کرده اند، اما بسیاری هم به این امر توجه نکرده اند و انجمن های حمایت از معلولان هم نتوانسته اند آنها را به توجه به این وظایف متقاعد کنند.
وی ادامه می دهد: همه می دانیم اگر محیط شهر و اماکن عمومی برای تردد و حضور افراد دارای معلولیت مناسب سازی نشده باشند، امکان استفاده این عزیزان در جامعه کاهش می یابد و همین قضیه موجب شده بسیاری از این افراد منزوی شوند؛ چراکه میزان دشواری ها برای حضور در سطح شهر سبب شده تا ترجیح دهند از خانه بیرون نیایند و دچار انزوا و مسائل روحی شوند؛ در حالی که مناسب بودن فضای شهری زمینه را برای حضور معلولان در جامعه بدون کمک سایرین را فراهم می سازد و می توانند به طور مستقل انجام امور شخصی، تحصیل و اشتغال و امورات درمانی خود بپردازند.
وقتی شهرها معلول هستند
فانی تصریح می کند: شهرهای ما معلول هستند که نه تنها زمینه مناسب را برای معلولان ایجاد نمی کند، بلکه موجب شده اند تا سالمندان و زنان باردار و مادران دارای نوزاد که به کالسکه نیاز دارند هم نتوانند در شهر حضور یابند که مشکلاتی برای آنها ایجاد می کند.
وی با تاکید بر لزوم بهره گیری از ظرفیت معلولان در تصمیم گیری های مربوط به این قشر هم می گوید: متاسفانه در تصمیم گیری ها برای سطح شهر از نخبگان دارای معلولیت استفاده لازم نشده و بجز یک سری جلسات در خصوص مناسب سازی و استانداردسازی معابر در موارد دیگر از این توانمندی ها استفاده نشده؛ در حالی که از نگاه فرد دارای معلولیت، مسائل و مشکلات را بهتر می توان دید، در واقع بسیاری از مشکلات آنها با استفاده از آنها در تصمیم گیری ها رفع می شوند و لازم است مدیران ارشد استان و کلانشهر شیراز از این ظرفیت استفاده وافر ببرند؛ به عنوان مثال از این عزیزان به عنوان مشاور و دستیار در امورد افراد دارای معلول بهره گیری کنند.
سه مشکل اصلی افراد معلول در شیراز و سایر نقاط فارس
فانی با اشاره به اینکه «وجود نگرش های منفی و ضعف فرهنگی نسبت به معلولیت نخستین مشکل است که سرمنشا بسیاری از مشکلات است» می گوید: دومین موضوع نامناسب بودن خدمات شهری به ویژه برای تردد معلولان و نامناسب بودن زیرساخت های گردشگری و مسائل مربوط به حوزه اوقات فراغت و سومین مورد هم وضعیت ناوگان حمل و نقل عمومی سطح شهر است که با وجود اقدامت خوبی که در سال های اخیر انجام شده، همچنان شاهد کافی نبودن این سیتم ها برای معلولان هستیم؛ در نظر گرفتن 9 ون که شهرداری در اختیار معلولان و جانبازان شهر شیراز قرار داده همچنان برای شهر شیراز کافی نیست و مدیران و مسئولان ارشد استان باید به این مهم توجه ویژه کنند.
وی در خصوص یکی از مشکلات جدی افراد دارای معلولیت نیز عنوان می کند: در پایان تاکید می کنیم که وضعیت معیشتی افراد دارای معلولیت بسیار نامطلوب است و سفره این افراد کوچکتر شده و توان پرداخت هزینه های زندگی را ندارند؛ میزان کمک های نقدی تعلق گرفته به آنها نیز در قالب های مختلف مانند بسته های معیشتی و …، کفاف هزینه های زندگی آنها را نمی دهد و باید فکر جدی برای وضعیت معیشت و مسکن معلولان شود زیرا که موجب شده انگیزه ازدواج و تشکیل خانواده برای این افراد از دست برود.
عزیزان همراه در این گزارش بر آن شدیم تا بخشی از مشکلات افراد دارای معلولیت را مورد بررسی قرار دهیم؛ امید به اینکه با نگاه مطلوب جامعه به معلولان و تلاش مدیران دستگاه ها شاهد باشیم که هیچ محدودیتی برای هیچ معلولی وجود نداشته باشد.
گزارش از مریم شمالیان
بیشر بخوانید:
