در ماههای نخست آشنایی و ازدواج، زن و شوهر ساعتهای طولانی درباره آرزوها، کتابها، فیلمها و نگاهشان به جهان گفتگو میکنند. اما پس از گذشت چند سال از زندگی مشترک بخش بزرگی از گفتگوهای روزمره آنها به مدیریت امور جاری خانه محدود میشود. صورتحسابها، خریدهای روزانه، برنامههای درسی فرزندان و خستگیهای محیط کار، موضوعات اصلی صحبتهای شبانه را تشکیل میدهند. در واقع تمام انرژی کلامی همسران صرف هماهنگی کارهای اجرایی میشود و کنجکاوی فکری آنها نسبت به یکدیگر به مرور کاهش مییابد. در چنین وضعیتی حتی اگر تنش یا اختلاف آشکاری در خانه وجود نداشته باشد، یکنواختی و فاصله عاطفی به آرامی میان دو نفر شکل میگیرد زیرا دیگر درباره باورها و دغدغههای ذهنی خود حرف نمیزنند.
مطالعه مشترک یا گفتگو درباره کتابهای خواندهشده، راهی برای شکستن این چرخه تکراری است. در بسیاری از خانهها همسران هنگام استراحت در یک اتاق کنار هم مینشینند اما هر کدام مشغول صفحه تلفن همراه خود هستند. این نشستن کنار همدیگر به تنهایی گفتگویی ایجاد نمیکند. در مقابل وقتی زن و شوهر یک کتاب واحد را میخوانند یا درباره کتابی که مطالعه کردهاند برای هم توضیح میدهند موضوعی تازه و بیرون از فشارهای روزمره وارد فضای خانه میشود. کتاب به همسران اجازه میدهد درباره تصمیمهای اخلاقی و تجربههای مختلف زندگی گفتگو کنند، بیآنکه این بحثها به جبههگیری شخصی یا گلایه از یکدیگر ختم شود.
برای ایجاد این عادت در زندگی مشترک نیازی نیست کار مطالعه کتاب را سنگین آغاز کنید که پس از مدتی رها شود. مطالعه بیست صفحه از یک رمان، یک زندگینامه تاریخی یا کتابی درباره روابط انسانی در پایان شب یا صبح روزهای تعطیل هم کافی است. حتی اگر مشغله کاری اجازه ندهد زمانتان را با همسرتان هماهنگ کنید، گوش دادن به یک کتاب صوتی در مسیر رفتوآمد و تعریف کردن خلاصه آن هنگام نوشیدن چای همین کارکرد را دارد. زمانی که زن و شوهر درباره انگیزه رفتار یک شخصیت داستانی یا دیدگاه یک نویسنده درباره یک موقعیت خاص نظر میدهند در حقیقت بخشهایی از جهانبینی خود را آشکار میکنند و باب جدیدی برای گفتگو و نزدیک شدن عاطفی به یکدیگر را باز میکنند. این گفتگوها باعث میشود همسران در سنین مختلف زندگی دوباره یکدیگر را بشناسند. زیرا انسانها در طول سالهای زندگی تغییر میکنند و نگاهشان به مسائل ثابت نمیماند.
آشنایی مداوم با طرز فکر همسر، مدیریت اختلافهای روزمره را نیز آسانتر میکند. بسیاری از بحثهای خانوادگی به این دلیل طولانی و فرساینده میشوند که زن و شوهر دیگر از پیشفرضهای ذهنی و منطق پشت رفتارهای طرف مقابل خبر ندارند. گفتگوی منظم درباره ایدههای مطرحشده در کتابها این شناخت متقابل را زنده نگه میدارد. اختلاف نظر بر سر تحلیل یک کتاب نیز تمرین خوبی برای شنیدن بدون قضاوت است. وقتی زن و شوهر درباره یک مسئله مالی یا اختلاف با نزدیکان بحث میکنند، هیجانها و دلخوریهای گذشته مانع از گوش دادن دقیق میشود. اما بحث آرام درباره نظر یک نویسنده به آنها یاد میدهد چگونه دیدگاه متفاوت طرف مقابل را با احترام بشنوند و بپذیرند.
روز کتاب و کتابخوانی بهانهای برای نگاه کردن به کتاب به عنوان وسیلهای برای حفظ صمیمیت فکری در خانه است. قفسه کتابخانه کوچک خانه و زمانی که همسران در طول هفته به خواندن و صحبت درباره کتاب اختصاص میدهند فضای ذهنی مشترکی میان آنها میسازد و فرزندان نیز در محیطی رشد میکنند که گفتگو و اندیشیدن بخشی عادی از زندگی است.


