بحران مسکن یکی از اصلی ترین موانع ازدواج و فرزندآوری در کشور ما به شمار میرود؛ به ویژه در شرایطی که با جهش ناگهانی قیمت مسکن در چند ماهه اخیر مواجه شده ایم.
به گزارش پایگاه خبری تحلیلی خانه بهاری، از سال 1400 طرحی در راستای جوانی جمعیت و تشویق خانواده ها به فرزندآوری برای فرزند سوم در نظر گرفته شد تا در اجرای طرح شاهد اختصاص زمین رایگان به این افراد باشیم؛ طرحی که در شهرهای بزرگ به دلیل کمبود زمین آنطور که باید و شاید محقق نشده است؛ اگرچه اجرای این طرح با چالش‌هایی چون کمبود زمین در برخی استان‌ها مواجه است، اما مسئولان وعده داده‌اند که در مناطق دارای محدودیت، زمین‌های جایگزین و پروژه‌های مشارکتی جایگزین خواهند شد.
گذری به یک طرح حمایتی
براساس آیین نامه ای که وزارت راه و شهرسازی به هیئت دولت برای اجرای ماده ۴ قانون جوانی جمعیت پیشنهاد داده، تنها به خانواده هایی که ۳ فرزند یا بیشتر، زمین یا مسکن تعلق می گیرد؛ براساس ماده ۴ قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت وزارت راه و شهرسازی مکلف به تأمین زمین یا مسکن برای خانوارهایی است که فرزند سوم یا بیشتر آنها از تاریخ ۲۴ آبان ۱۴۰۰ (تاریخ تصویب قانون مذکور) به دنیا آمده باشد، است و متن این ماده قانونی به این شرح است: ماده ۴- به منظور تحقق بند «چ» ماده (۱۰۲) قانون پنج ساله ششم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران دولت مکلف است یک قطعه زمین یا واحد مسکونی حداکثر به میزان ۲۰۰ متر مربع منطبق با ضوابط حد نصاب تفکیک بر اساس طرح‌های هادی روستایی و شهری یا طرح‌های جامع و تفصیلی شهری مصوب برای ساکنین در روستاها یا شهرهای کمتر از ۵۰۰ هزار نفر پس از تولد فرزند سوم و بیشتر به‌صورت مشترک و بالمناصفه به پدر و مادر، در همان محل براساس هزینه آماده‌سازی فقط برای یک بار به صورت فروش اقساطی با ۲ سال تنفس و ۸ سال اقساط اعطا نماید و سند مالکیت، پس از پرداخت آخرین قسط، ظرف حداکثر یک ماه، به مالکین تحویل داده می‌شود.
در آیین نامه پیشنهادی وزارت راه و شهرسازی آمده که این ماده قانونی (اعطای زمین یا مسکن به خانوارهای ۳ فرزند و بیشتر) مشمول شهرهایی می‌شود که نرخ زاد و ولد در شهر زادگاه پدر یا فرزند بالای ۲.۵ باشد. در صورتی که بر روی زمینی که به خانوارها در شهرهای زیر ۵۰۰ هزار نفر داده می‌شود، ساخت و ساز صورت نگیرد، زمین به دولت مسترد خواهد شد و در صورتی که دولت زمین نداشته باشد، در شهرهای زیر ۵۰۰هزار نفر جمعیت، یک واحد مسکونی دولتی با قیمت تمام شده ساخت و با تنفس ۲ ساله و اقساط ۸ ساله به خانوار داده می‌شود؛ همچنین زمین یا واحد مسکونی فرزندآوری بالمنفاصه (به صورت نصف نصف) به پدر و مادر داده می‌شود، اولویت با خانوارهایی است که فرم «ج» آنها سبز باشد و از خدمات مسکن دولتی قبلاً استفاده نکرده باشند ولی اگر فرم «ج» خانواده‌ای قرمز بود، اجرای این قانون شامل آنها نیز می‌شود.
اختصاص تنها 122 قطعه زمین به متقاضیان در شیراز
در حالی که در کلانشهر شیراز شمار متقاضیان برخورداری از این طرح عدیده است، با مشکل تامین زمین در راستای اجرای این طرح مواجه هستیم؛ به گونه ای که به دلیل فقدان زمین در شیراز در شهر صدرا به عنوان یک شهر جدید باید زمین برای متقاضیان شیرازی تامین شود؛ آماری که به گفته مدیرعامل شرکت عمران صدرا تنها خواسته برخی از متقاضیان را مرتفع می سازد:
جعفر زاهدی در گفتگو با خبرنگار ما با اشاره به روند اختصاص زمین به خانواده های دارای فرزند سوم در شیراز می گوید: در مجموع ۵۳۷۶ نفر لیست متقاضیان تایید شده بوده که ۳۴۳۵ نفر سابقه سکونت پنج ساله در شیراز در سامانه سیب سلامت را داشته اند و مورد تایید قرار گرفته اند.
مدیرعامل شرکت عمران صدرا افزود: در حال حاضر 122 قطعه زمین در شهر صدرا برای 336 متقاضی در نظر گرفته شده است که در پالایش افراد مورد نظر برای برخورداری از این زمین ها، زمان ثبت نام متقاضیان، قرار گرفتن در دهک های 1، 2 و 3، نداشتن مالکیت زمین و عدم استفاده از طرح های حمایتی مسکن مورد نظر قرار گرفته است.
زاهدی در پاسخ به سوال خبرنگار ما در خصوص روند تامین زمین برای مابقی متقاضیان واجد شرایط طرح جوانی جمعیت در شهر صدرا اظهار کرد: در محدوده فعلی شهر صدرا زمینی برای اختصاص به این طرح در حال نداریم؛ مگر اینکه الحاقات جدیدی به شهر صدرا انجام شود؛ البته برای متقاضیان در شیراز برای اختصاص زمین طبق موافقت خودشان زمین در سروستان، کهمره سرخی و داریون تعلق می گیرد.
بر این اساس، می توان گفت از میان متقاضیان مذکور شمار کمی موفق به دریافت زمین می شوند و برای مابقی باید چاره اندیشی جدی شود؛ این کار یک عزم جدی و حمایت دستگاه های زیربط را می طلبد تا از جوانی جمعیت حمایت شود؛ باید توجه ویژه داشته باشیم که عدم تامین مسکن به عنوان یک نیاز ضروی خانواده ها می تواند باعث عدم تمایل به فرزندآوری شود؛ یعنی جامعه روز به روز به سمت سالمندتر شدن هدایت شود و با پیامدهای نداشتن نیروی جوان را متعاقب این وضعیت مواجه شود.
گزارش از مریم شمالیان
بیشتر بخوانید:
