تا به این لحظه از شش نامزد انتخابات ریاستجمهوری، سید امیرحسین قاضیزاده هاشمی و علیرضا زاکانی انصراف داده و چهار نامزد دیگر به همچنان در صحنه رقابت هستند. در این گزارش خانه بهاری مروری دوباره و کوتاه بر نوع نگاه و وعدههای این چهار نماینده در بحث زن و خانواده میکنیم تا بتوانیم انتخابی دقیقتر برای آینده خانواده خود داشته باشیم.
باید دید که کدام کاندید مسائل یک زن را در نقشهای واحد دختر، همسر و مادر در نهاد خانواده و در نقشهای گوناگون اجتماعی مثل پرستار، مهندس، معلم، کشاورز، راننده، خبرنگار، کارآفرین، کارمند و… را جامعتر دیده و از نگاههای محصور و پوپولیستی بهدور است.
زنان امروز با مسائل کلانی از جنس مشکلات فرزندآوری و بیماریهای زنان، فرایند گرفتن مجوزها و وام کارآفرینی، میزان حقوق و مرخصی متناسب با مادران، شرایط کاری همانند مردان بهدوراز درنظرگرفتن نقشهای دیگر زنان، خشونتهای خانگی، شیفتهای سنگین بیمارستانها، نبود مدارس تربیتی مناسب برای فرزندان، کمبود محیط تفریحی ویژه زنان و… مواجه هست و همه در حجاب و گرفتن نقشهای مدیریتی خلاصه نمیشود.
سابقه نشان داده که اکثر رئیسجمهورها پس از انتخابات غالب وعدههای خود را فراموش میکنند، در چنین سابقهای باید دید که کدام نماینده جامعتر دیده و برنامه عملیاتی ارائه میدهد و دور از حرف و شعار است، تا بتوانیم امیدی برای پیگیری و اجرا داشته باشیم.
بر اساس حروف الفبا به بررسی نظرات نمایندگان در مناظره سوم و مباحث میزگرد فرهنگی که مرتبط با زن و خانواده بوده است، پرداختیم که این تربیت به این صورت است؛ سعید جلیلی، مسعود پزشکیان، محمدباقر قالیباف، حجتالاسلام مصطفی پورمحمدی.
جلیلی: نباید اجازه داد نقش پرشکوه زنان ایران در عرصههای مختلف سانسور شود؛ زن همه زنان ایران است
سعید جلیلی در مناظره سوم خود که سؤال اول آن مرتبط با زن و خانواده بود، از بحث کلیشهای حجاب و پوشش و تقلیل مسائل زنان به این دو حوزه خارج شده و به زن کلانتر نگاه میکند و میگوید: اگر کشورمان خیلی موفقیتهایی چه در پس از انقلاب اسلامی و چه در تاریخ خودش داشته مرهون زنان و نقشآفرینی که زن مسلمان در عرصههای مختلف داشته، است.
او یکی از دغدغههای دولت خود را اینگونه بیان میکند که «آن چیزی که خیلی زنان ما از آن نگران هستند این است که چرا این نقشزن و موقعیت زن و نقشآفرینیاش دارد سانسور میشود؛ ما امروز در کشورمان موفقیتهای بسیار بزرگی داریم.» اما اینکه چه برنامهای برای ازبینبردن این سانسور دارد را باید موکول کرد پس از انتخابات و در گفتههای او مشخص نیست.
این نامزد ریاستجمهوری به یکی از طرحهای خود اشاره میکند و میگوید: خیلی از هزینههایی که ما به اسم مقابله با آسیبهای اجتماعی یا از طرفی در جهت پرورش فرزندانمان میخواهیم انجام دهیم خیلی از هزینههایی که تخصیص داده میشود؛ در دستگاههای دیوانسالاری اداری میرود، خروجیاش بد یا خیلی کم است، یا بعضاً متأسفانه صفر است، اتفاقاً شما باید این را در اینجا تخصیص دهید؛ اینهمه مادرانی که توانستند این نتیجه خوب را به ارمغان در بیاورند ما برای یک طرح مفصل داریم.
جلیلی در این مناظره به برخی از شرایط و مسائل زنان بدسرپرست، سرپرست خانوار، زنان عشایر و روستایی اشاره میکند و ادامه میدهد: بنده عرضم این است و خواهشم این است که تا صحبت میشود به چندموضوعی که مطرح میشود نیاییم سانسور کنیم، این یک عظمتی است که دولت وظیفه دارد برای این برنامه داشته باشد. اگر ما میگوییم جامعه پیشرفت کند و بنیان جامعه سلولش خانواده است، خب دولت باید برای خانواده برنامه داشته باشد.
او در میزگرد فرهنگی در خصوص مباحث زنان هم بیان میکند: اگر عمق راهبردی را درک نکنیم، مسائل فرهنگی را درک نمیکنیم. موضوع زن یک موضوع اصلی است. ما زن خانهدار و پزشک و روستایی و سرپرست خانواده داریم که دولت باید برای همه آنها برنامه داشته باشد. هر چیزی در کشور چه حجاب چه سایر مسائل دیگر قانون دارد و قانون نباید سلیقگی باشد و قانون فصلالخطاب است.
این نوع نگاه و صحبتها در حوزه زنان انتظارات را از جلیلی چه بهعنوان رئیسجمهور و چه بهعنوان ادامهدهندهی دولت سایه بالا میرود.
پزشکیان: بهجای اینکه خودمان را نقد کنیم، با دختران برخورد میکنیم
مسعود پزشکیان در مناظره سوم خود که سؤال اول آن مرتبط با زن و خانواده بود، تنها به تحلیل وضع موجود، آن هم فقط در مسئله حجاب و خشونت علیه زنان پرداخته و میگوید: این دختران را که بیگانگان که تربیت نکردند بهجای اینکه خودمان را نقد کنیم که چرا این اتفاق افتاده است، در بیرون برخوردهایی با دختران مردم میکنیم که وقتی انسان نگاه میکند نمیتواند بپذیرد که چنین برخوردهایی صورت میگیرد.
در بخش دیگری اضافه میکند: اگر بخواهیم مشکل حل بشود باید برگردیم و ببینیم که ما چه کردیم که این اتفاقات افتاده است، ما میگوییم لایحه تأمین امنیت زنان در مجلس خیلی وقت است که مانده است و خشونت را نتوانستهایم حل کنیم.
او گام اول دولت خود را اینگونه بیان میکند: قدم اول از مدرسه و مهدکودک شروع میشود و ما باید ابتدا از آنجا شروع کنیم در حقیقت نگاه برابر را از آنجا آموزش بدهیم، تمام این سؤالهایی که شما اینجا کردید ریشه آن در مدرسه است و ما آموزش اگر بدهیم این تنشها و مشکلات اجتماعی به وجود نمیآید.
پزشکیان در گردهمایی که با طرفداران خود داشته نیز باز هم فقط درمورد همین موضوع صحبت میکند و این وعده را که در خارج از اختیارات ریاستجمهوری است، میدهد: اینکه هرکس چه پوششی دارد به ما ارتباطی ندارد. تا جایی که در اختیار من باشد در مقابل این موضوع خواهم ایستاد و سایر افراد و نهادها را نیز قانع خواهم کرد.
در میزگرد فرهنگی که نیز که یکی دیگر از مهمترین تریبونهایی برای پزشکیان بود که برنامه خود را در خصوص زن و خانواده بیان کند، مسئلهای در این زمینه مطرح نشد و با حواشی دیگری همراه بود.
از حواشی ستاد مسعود پزشکیان، گفته میشود کشف حجاب یکی از اعضای ستاد او برای جذب آرا است و حضور «معصومه ابتکار» و «شهین دخت مولاوردی» است که در دولت یازدهم و دوازدهم حضور فعال داشتند و زمانی که برای پاسخگویی به عملکرد خود در زمینه زنان دعوت شدند، خود را در مقام پاسخگویی ندیدند و محل را ترک کردند.
باید دید اگر پزشکیان رئیسجمهور شود، با حضور افرادی نظیر محمد فاضلی بهعنوان کارشناس در کنار او و طرفدارانی همچون ابتکار و مولاوردی که بهجای پاسخگویی، فرار را برقرار ترجیح میدهند؛ چگونه برنامههای نامعلوم او در زمینه زنان اجرا خواهد شد.
قالیباف: اگر ایران قوی میخواهیم خانواده قوی بخواهیم
محمدباقر قالیباف در مناظره سوم در مناظره سوم خود که سؤال اول آن مرتبط با زن و خانواده بود، بیشتر بر روی کارنامه خود در شهرداری و مجلس تکیه کرده بود که نقطه قوت او بود. اما اینکه بهعنوان ریاستجمهور چه برنامهای در کلان دارد و برای مسائل اصلی زنان چه برنامهای دارد، مشخص نبود.
از دیدگاه او «اگر ایران قوی میخواهیم خانواده قوی بخواهیم. شک نکنیم که اگر خانواده عنصر و سلول اصلی جامعه ما است زن محور این حرکت در خانواده است.»
این نامزد ریاستجمهوری اولویت دولت خود را در زمینه زنان «عدالت جنسیتی» میداند و معتقد است: واقعیت این است که امروز بیتدبیری و اشکال و مشکلات اقتصادی زن است که در خانواده جبران همه کاستیها را از سطح ملی تا سطح خانواده را انجام میدهد.
وعده دیگری که قالیباف در این مناظره داده نوع اجرای آن صحبتی نکرده، این مسئله است «در دولت چهاردهم این قول را میدهم بهگونهای عمل کنیم که زنان را در یک دوراهی قرار ندهیم که به آنها بگوییم یا زن خانهدار باش یا رشد علمی، اجتماعی و مدیریتی و تأثیر در جامعه، حتماً باید هر دو را برای زنانمان فراهم کنیم آنها خودشان هستند که انتخاب کنند هر دوی آنها را یا هر کدام از آنها را باید قدرت انتخاب به زنان بدهیم.»
این نامزد ریاستجمهوری در میزگرد فرهنگی مطرح میکند: بر این باور هستیم که موضوع زن و خانواده مهمترین اولویت در حوزه فرهنگ است؛ زن بهعنوان مادر مهمترین عنصر خانواده بهعنوان پایه و سلول اصلی جامعه است. زن بهعنوان مادر، فرهنگیترین عنصر جامعه است و در حقیقت فرهنگ زنانهترین عنصر جامعه است.
او در قالب پیامک تبلیغاتی به شهروندان، دو وعده «سه سال مسکن رایگان به زوجهای جوان» و «زمین رایگان به خانوارهای بیمسکن» را به خانوادهها داده است.
قالیباف خود را یک مدیر اجرایی قوی میداند که در این فرصت انتخاباتی در تلاش بود که با رجوع به سوابق خود آن را تبیین کند، اما باید دید در مقام یک ریاستجمهور چگونه میتواند نسبت به جامعه زنان تحلیل داشته باشد و برنامههای خود را اجرا کند.
پورمحمدی: لایحه عفاف و حجاب را پس میگیرم
حجتالاسلام مصطفیپور محمدی در مناظره سوم خود که سؤال اول آن مرتبط با زن و خانواده بود، تنها برنامهی خود در این حوزه را به وعدهای محصور کرد و میگوید: قرار من با شما بانوان، دختران و جوانان عزیز این است که اگر موفق به اخذ رأی شما و اعتماد شدم، حتماً این لایحهای که بهعنوان عفاف و حجاب مطرح است را که دغدغهها و نگرانیها در نحوه اجرای آن وجود دارد، پس میگیرم.
او یکی از مهمترین مسائل جامعه را پوشش و حجاب میداند و فقط به این مسئله میپردازد و میگوید: سبکهای متفاوت پوششی که ما نمیپسندیم که در جامعه وجود دارد، نه از روی اعتقادات هست، بلکه بیشتر بهخاطر لجبازی و اعتراض است. زنان و دختران ما، نجیب و عفیف هستند. با زنانمان ستیز نکنیم. در مدرسه و اداره و خیابان ستیز کنیم پیروز میشویم؟ اصلاً این زبان میتواند موفق شود؟ باید از خانه و مدرسه و اداره، هر کاری را سامان دهیم تا مجبور نشویم پلیس عزیز و بسیجیان از جان بهترمان را درگیر صحنههای تلخ کنیم.
او در بخش دیگری از این مناظره همچنان بر این موضوع پافشاری میکند و میگوید: در دورهای ناچار بودم در سختترین مسئولیتهای خشن و تلخ در برابر منافقین «اشدا علی الکفار و جاهد الکفار والمنافقین» باشم. همان روز و امروز میگویم که بر جوانان، زنان و دخترانمان رحما باشیم.
این نماینده ریاستجمهوری در میزگرد فرهنگی بابیان اینکه «کف خیابان جای احترام و انضباط است، نه جای بگیروببند؛ جای رشد، کنترل و مدیریت فرهنگ کف خیابان نیست.» میگوید: باید مسئله زنان در کشور را جدیتر بگیریم، زنان قابلیت بسیاری در کشور دارند خودشان حافظ شخصیت خودشان هستند. اگر نگاه هوشمندانه استفاده از ظرفیت و اعتماد برقرار شود زنان جایگاه واقعی خود را پیدا خواهند کرد.
او در خصوص حضور وزیر زن در کابینهاش بیان میکند: نمیتوانم بهسرعت در کابینهام یک وزیر زن بیاورم، باید در آن رشته کارکرده باشد، نمیخواهم مورد انتقاد قرار بگیرد، حاشیه برایش درست شود و تحتفشار روحی باشد؛ وزیر زن باید شایستگی لازم را داشته باشد و ما هم کمک میکنیم.
نگاه پورمحمدی در این باز انتخاباتی به هویت زن و جامعه زنان مشخص نشد و اینکه چه برنامههایی برای جامعه کلان زنان با طیفی از مسائل گونان دارد هم مشخص نیست. باید دید در صورت انتخاب و یا عدم انتخاب او بهعنوان رئیسجمهور، باتوجهبه منصب قضایی که دارد این تفکر خود را چگونه پیگیری میکند و یا اینکه همه چیز فراموش میشود.
