حلول ماه مبارک رمضان برای هر مسلمانی یادآور تجربه ای خاص است. اما بیایید با هم روراست باشیم. این تصویر برای همه اعضای خانواده یکسان نیست. در بسیاری از خانواده های ایرانی ماه رمضان برای مادر خانواده به معنای شروع یک ماراتن نفس گیر سی روزه در آشپزخانه است. در حالی که پدر و فرزندان ممکن است ساعاتی را به خواب روزانه یا رفتن به مسجد اختصاص دهند مادر خانواده اغلب درگیر پختن سحری و آماده کردن افطاری است.
نتیجه این نابرابری ناخواسته این است که گاها در پایان ماه بانوی خانه احساس میکند بهره معنوی چندانی نبرده است و دچار فرسودگی جسمی و خستگی شده است. خانه ای که باید در رمضان عبادتگاه باشد عملا تبدیل به یک رستوران خانگی شده که تمام تمرکزش روی کیفیت غذاست. البته باید توجه داشت که انجام کار خانه برای مادران در این ماه خود بزرگ ترین عبادت است اما چگونه می توانیم فضای خانه را به یک محیط معنوی برای همه اعضای خانواده تبدیل کنیم؟
اولین گام برای تغییر اصلاح ذهنیت کمال گرایی در زنان است. بسیاری از بانوان تصور می کنند اگر سفره افطارشان کمتر از دو نوع غذا داشته باشد یا اگر نان تازه و دسر خانگی نباشد در وظایف مادری و همسری کم گذاشته اند. این تفکر مانع آن است که مادر برای خود برنامه های عبادی داشته باشد.
رمضان ماه تمرین ساده زیستی است نه ماه جشنواره غذا. باید بپذیریم که کاهش زمان آشپزی به معنای تنبلی نیست بلکه به معنای مدیریت هوشمندانه زمان برای اهداف والاتر است. مادری که نیم ساعت قبل از اذان مغرب به جای سرخ کردن بادمجان با آرامش سر سجاده می نشیند و دعا می خواند انرژی مثبت و معنویت به خانه خود منتقل می کند. البته باز هم تاکید میکنیم که پختن غذا با نیت خدمت به همسر و فرزندان برای مادر بزرگترین عبادت است اما رسیدن به اعمال عبادی مخصوص ماه رمضان هم حق مادر است و نباید از آن چشم پوشید. پس اولین نکته این است که ساده بگیرید تا فرصتی برای عبادت شخصی هم داشته باشید.
همچنین برای اینکه آشپزخانه تعطیل شود (یا حداقل کارش کم شود) نیاز به برنامه ریزی دقیق داریم. مثلا روزهای تعطیل هفته بهترین فرصت برای آماده سازی کلی است. پیاز داغ، سبزی سرخ شده، گوشت های بسته بندی شده و مواد اولیه سوپ میتواند از قبل آماده باشند.
استفاده از غذاهای نانی و سبک برای افطار نه تنها سالم تر است بلکه وقت کمتری می گیرد. چه اشکالی دارد که چند شب در هفته افطار را با نان و پنیر و گردو و یک غذای حاضری مثل املت یا کوکو سپری کنیم؟ هنر مدیریت زن خانه در این ماه نه در پختن غذاهای وقت گیر بلکه در پختن غذاهای مقوی با کمترین زمان ممکن است.
نکته ی دیگر آنکه نمی شود انتظار داشت خانه تبدیل به عبادتگاه شود در حالی که فقط یک نفر خادم است و بقیه عابد. ماه رمضان بهترین فرصت برای بازتعریف نقش های خانوادگی است. باید جلسه ای خانوادگی برگزار کنید و صریح بگویید من هم دوست دارم مثل شما قرآن بخوانم و دعا کنم.
تقسیم کار باید شفاف باشد. اگر مادر مسئول پخت غذاست پدر باید مسئول شستن ظرف ها باشد (یا برعکس). فرزندان باید مسئول چیدن و جمع کردن سفره باشند. سحری خوردن نباید به این صورت باشد که همه بیدار شوند و سر سفره آماده بنشینند و بعد از خوردن به رختخواب بروند و مادر بماند و یک آشپزخانه بهم ریخته. مشارکت آقایان در کارهای خانه در این ماه مصداق بارز عبادت است و ثوابی کمتر از نماز شب ندارد. این همکاری باعث می شود فشار از روی یک نفر برداشته شود و همه فرصت خلوت با خدا را داشته باشند.
در حقیقت عبادتگاه فقط یک مفهوم ذهنی نیست بلکه نیاز به نمادهای عینی دارد. فضای بصری خانه در ماه رمضان باید با ماه های دیگر فرق داشته باشد. تلویزیون که معمولا کانون توجه خانه است و با سریال های پی در پی وقت را می کشد باید در این ماه به حاشیه برود.
یک گوشه از خانه را به عنوان کنج نیایش انتخاب کنید. آنجا را تمیز کنید سجاده های زیبا پهن کنید و یک رحل قرآن بگذارید و فضا را با گلاب یا عود خوشبو کنید. این تغییر دکوراسیون ساده به ناخودآگاه اعضای خانواده پیام می دهد که اینجا محل عبادت است. وقتی صدای صوت ملایم قرآن در خانه پخش شود اعضای خانواده ناخودآگاه به سمت سکوت و آرامش دعوت می شوند. خانه ای که صرفا بوی غذا می دهد گویی رستوران است اما خانه ای که بوی عطر و گلاب می دهد به نوعی یک مسجد کوچک خانوادگی است.
ماه رمضان فرصت بی نظیری برای ترمیم رابطه همسران است اما نه با تفریح و سفر بلکه با گفتگوهای معنوی. ساعات سحر که همه جا ساکت است یا دقایق بعد از افطار زمان طلایی برای حرف زدن درباره دغدغه های روحی است.
به جای بحث درباره گرانی مرغ و گوشت یا مشکلات فامیل درباره آرزوهای معنوی تان حرف بزنید. با هم قرآن بخوانید و درباره معنی آیات صحبت کنید. زوج هایی که در این ماه با هم مناجات می کنند یا با هم به مسجد می روند پیوند عاطفی بسیار عمیق تری پیدا می کنند. این صمیمیت معنوی اختلافات سطحی زندگی را حل می کند و آرامش را به رابطه برمی گرداند.
تبدیل خانه از آشپزخانه به عبادتگاه یک آرزوی محال نیست بلکه یک انتخاب است. انتخابی که نیاز به گذشتن از برخی عادت های غلط و تجملات دارد. اگر بتوانیم در این سی روز بار خدمات جسمانی را کم کنیم و به بار اعمال عبادی اضافه کنیم میتوانیم درک متفاوتی از این ماه داشته باشیم.
