به گزارش پایگاه خبری خانه بهاری، مرضیه السادات خلیلی پژوهشگر و مؤلف حوزۀ کودک و خانواده در فارس در رابطه با عوامل فردی مؤثر بر اضطراب دانش آموزان در ایام امتحانات گفت: تحقیقات نشان می دهد که اضطراب امتحان در عین حال که پدیده متداول آموزشی است، رابطه تنگاتنگی با عملکرد و پیشرفت تحصیلی در کودکان و نوجوانان دارد.
پژوهشگر و مؤلف حوزۀ کودک و خانواده بیان کرد: امروزه زندگی ما بسیار تحت تاثیر نتایج عملکرد ماست، به گفته «ساراسون» محقق بنام در حوزه اضطراب امتحان، «در جامعه ای آزمون محور زندگی می کنیم، به طور طبیعی وقتی که آزمون دادن، جزئی از زندگی ما شده باشد، نگران نتایج نیز خواهیم بود».
وی که مدرس رسمی آموزش و پرورش است، اظهار کرد: بسیاری از افرادی که اضطراب امتحان را تجربه کرده اند، میگویند: اگرچه مطالب مربوط به امتحان را کامل خوانده و مطمئن بوده اند که به سئوالات پاسخ میدهند، اما ناگهان سر جلسه امتحان همه چیز را فراموش می کنند.
چرا به اضطراب امتحان دچار می شویم؟
این پژوهشگر حوزۀ کودک و خانواده درباره اینکه چرا به اضطراب امتحان دچار می شویم، گفت: در مورد بسیاری از دانش آموزان، چندین عامل دست به دست هم می دهند، اگر فرد در مرحله نخست از دلایل احتمالی اضطراب امتحان آگاه باشد، میتواند راه حل های مفیدی برای بهبود وضعیت بیابد.
مرضیه سادات خلیلی تصریح کرد: در پژوهش های انجام شده، از دلایل اضطراب امتحان، توجه به فعالیت های نامربوط، که در نتیجه آن توجه و تمرکز کمتری بر تلاش و کوشش ها در جهت انجام آزمون خواهند داشت، میتوان نام برد.
اضطراب امتحان در افراد کمال گرا
وی افزود: در افراد کمال گرا نیز اضطراب امتحان زیاد است، در این افراد انتقاد از خود بسیار بالاست و هر نمره ای به جز نمره عالی برای آنان برابر شکست است و در نتیجه امتحان برای آنان با اضطراب بالا همراه است.
خلیلی با بیان اینکه نگرش های ناکارآمد، یکی از دیگر ویژگی های موثر در این نوع از اضطراب است، گفت: این نوع نگرش ها فرد را آماده می کند تا موقعیت های خاص را بیش از حد منفی و ناکارآمد تعبیر کند؛ در نتیجه هر شکست کوچکی منبع بالایی برای اضطراب و نگرانی است و در نتیجه عملکرد تحصیلی فرد را تحت تاثیر قرار می دهد.
عضو سازمان نظام روانشناسی و مشاوره ادامه داد: از دیگر عوامل موثری که می توان به اضطراب امتحان اشاره کرد، وجود انواع اضطراب های زمینه ای مانند اضطراب عملکرد است.
او افزود: این نوع اضطراب، به شکل رسمی در دسته اختلالات قرار نمی گیرد اما می تواند زمینه ای برای شکل گیری اضطراب فراگیر، اجتماعی و امتحان باشد.
خلیلی بیان کرد: اضطراب عملکرد در افرادی نمود دارد که وقت شناس و منظم هستند، آنها روابط سالم و رضایت بخشی دارند؛ اما از درون آرامش ندارند.
وی ادامه داد: این افراد علائم اضطرابی دارند و با وسواس، ترس و افکار نگرانکننده دست و پنجه نرم میکنند، اما فرصت ها را از دست نمی دهند و از بیرون عالی هستند، این افراد در زمان اجرای فعالیت و بررسی نتیجه آن مانند «امتحان دادن» درگیر علائم اضطرابی شده که در نتیجه می تواند به قدرت دادن به اضطراب امتحان دامن بزند.
خلیلی اظهار کرد: خواب ناکافی و تغذیه نامناسب، نداشتن خودباوری و اعتماد به نفس پایین دانش آموزان، تفکرات منفی نسبت به توانایی های خودشان و خودگویی منفی (همچون من نمی توانم نمره خوبی بگیرم، من فرد بی استعدادی هستم، همه چیز را فراموش می کنم)، توقعات غیرمنطقی دانش آموز از خودش (اینکه همیشه باید بالاترین نمره رو بگیرم)، ترس از شکست خوردن و اینکه اگر احساس خود ارزشمندی به نمرات امتحانی وابسته باشد موثر در تجربه این نوع از اضطراب است و اضطراب امتحان را شدیدتر می کند.
وی گفت: مشکلات حافظه، پرش افکار، عادت های ناکارآمد مطالعه، عملکرد ضعیف در امتحانات قبلی، مشکل در تمرکز و اساسا آمادگی کافی نداشتن برای انجام امتحان، می تواند از عوامل موثر دیگر باشد.
خلیلی افزود: اگر فرد برای انجام امتحان آمادگی کافی را نداشته باشد، استرس بیشتری را تجربه خواهد کرد.
علل فیزیولوژیک استرس امتحان بر فرد
وی در رابطه با علل فیزیولوژیک استرس امتحان بر فرد بیان کرد: عوامل بیولوژیکی همچون ترشح آدرنالین بیش از حد معمول در موقعیت های استرس برانگیز مانند قبل و هنگام امتحان، سبب می شود بدن در حالت پاسخ «جنگ-یا-گریز» قرار بگیرد و برای مقابله با آنچه قرار است روی دهد آماده شود.
این پژوهشگر و مؤلف حوزۀ کودک و خانواده گفت: در واقع، این پاسخ، فرد را آماده می کند که یا بایستد و با استرس مقابله کند، و یا کلا از آن موقعیت بگریزد، در بسیاری از مواقع ترشح فراوان هورمون آدرنالین چیز خوبی است، چون کمک می کند اطمینان یابند که هوشیار و آماده هستند و می توانند با موقعیت های استرس برانگیز مقابله موثری داشته باشند.
وی اضافه کرد: ترشح بیش از حد این هورمون می تواند علائم اضطرابی را تقویت کرده و در زمان امتحان باعث تجربه استرس امتحان در افراد شود و در عملکرد تحصیلی و عملکردی فرد، تاثیر منفی داشته باشد.
خلیلی تصریح کرد: استرس امتحان ممکن است به یک چرخه معیوب تبدیل شود و اگر دانش آموزی یا دانشجویی یک بار استرس امتحان را تجربه کند، ممکن است بسیار نگران شود که مبادا باز هم این حالت برایش تکرار شود و توانائیش برای تغییر دادن این حالت ناامیدکننده می شود.
انتهای خبر//
