مادر جان همیشه می گفت بهار عمر آدم زود می گذرد و به خزان می رسد؛ خزان تعبیر او از سالمندی بود؛ چیزی که آن را با گلایه از کمر درد و پا درد بروز می داد.
روزها بی حوصله شده بود و شب ها به سختی می توانست بخوابد، زیاد هم از خانه بیرون نمی رفت اما باز هم می گفت پس چرا کمردرد و پادردم خوب نمی شود؟
همه این ها اثراتی بود که بی تحرکی برایش به ارمغان آورده بود، گزافه نیست اگر بگویم افسرده هم به نظر می رسید.
یکی از دوستان قدیمی اش یک روز آمده بود تا سری بزند و یاد قدیم ها را زنده کند، در میان صحبت هایشان تصمیم گرفته بودند با چند تا همسایه قدیمی در ماه یکی دو بار همدیگر را ببینند، از آن به بعد انگار بهتر شد هم روح و هم جسمش.
با دوستان قدیمی بعضی روزها پارک می رفتند، چند قدمی راه می رفتند و حتی در پارک با دیدن ورزش کردن جوانترها به تحرک داشتن علاقمند شده بودند.
در این گزارش با تاکید بر اینکه سالمندی فصل گوشه گیری و نداشتن تحرک نیست به امکان بهره مندی از فضاهای شهر به عنوان بستری مناسب برای ایجاد حال خوب در سالمندان می پردازیم: در همین خصوص و با یک نگاه تخصص محور در حوزه سالمندان با نایب رئیس ورزش همگانی استان فارس و دارای دكتری مديريت ورزشی به گفتگو نشسته ایم:
نسخه شفابخش سالمندی با بهره گیری از ورزش همگانی
دکتر مرجان زارعی با اشاره به وضعیت افراد در دوره سالمندی می گوید: همانطور که میدانیم با افزایش سن، بسیاری از سالمندان بهدلیل دردهای جسمی، کاهش تحرک یا شرایط زندگی کمتر از خانه خارج میشوند و همین موضوع گاهی باعث کاهش فعالیت بدنی و حتی احساس تنهایی در آنها میشود.
نایب رئیس ورزش همگانی استان فارس می افزاید: در حالیکه یکی از مؤثرترین راهها برای حفظ سلامت جسم و روح سالمندان، فعالیت بدنی منظم و حضور در برنامههای ورزش همگانی است.
به گفته وی، ورزش همگانی برای سالمندان فواید بسیار زیادی دارد؛ از جمله کمک به حفظ تحرک مفاصل، کاهش دردهای عضلانی، بهبود تعادل و پیشگیری از زمینخوردگی، کنترل فشار خون و قند خون و در عین حال افزایش نشاط و روحیه.
زارعی در ادامه تاکید می کند: علاوه بر این، وقتی سالمندان در برنامههای گروهی ورزشی شرکت میکنند، ارتباط اجتماعی آنها بیشتر میشود و این مسئله نقش مهمی در کاهش احساس تنهایی و افسردگی دارد.
وی با اشاره به نقش خانواده در قرار گرفتن سالمندان در این مسیر عنوان می کند: خانوادهها و فرزندان نیز نقش مهمی در این مسیر دارند؛ آنها میتوانند با تشویق سالمندان، همراهی در پیادهرویها، یا معرفی برنامههای ورزشی مناسب، زمینه حضور فعالتر آنها در فعالیتهای بدنی را فراهم کنند، حتی گاهی یک همراهی ساده یا ایجاد انگیزه میتواند باعث شود سالمند با علاقه بیشتری در این برنامهها شرکت کند.
شزارعی ضمن ارائه اقداماتی که برای حضور سالمندان در ورزش های همگانی به انجام رسیده است نیز می گوید: خوشبختانه در هیئت ورزشهای همگانی استان، برنامههای متنوعی در این حوزه در نظر گرفته شده است؛ بدین صورت که در قالب کمیته ورزش سالمندان تلاش می شود، برنامههای مناسب با شرایط سنی این عزیزان طراحی و اجرا شود؛ همچنین در کمیته ورزش روزانه، برنامههای منظم صبحگاهی و عصرگاهی در پارکها و فضاهای عمومی برگزار میشود تا سالمندان بتوانند در فضایی شاد و گروهی فعالیت بدنی داشته باشند، علاوه بر این، در کمیته یوگا نیز برنامههایی متناسب با سالمندان ارائه میشود که به آرامش ذهن، بهبود انعطافپذیری و کاهش استرس کمک زیادی میکند.
وی ادامه می دهد: هدف ما این است که سالمندان عزیز بتوانند با حفظ تحرک و حضور در جمعهای ورزشی، زندگی سالمتر، فعالتر و با نشاطتری داشته باشند.
بهره گیری سالمندان در خانه از شادابی و نشاط/ تقویت حس مشارکت، رقابت سالم و هدفگذاری روزانه
بسیاری از سالمندان به دلایل مختلف اما نمی توانند از خانه خارج شوند و شاید هم زیاد با فضاهای مجازی و اپلیکیشن ها آشنا نباشند تا خود را با آنها سرگرم کنند، اما اپلیکیشن های سلامت محوری وجود دارد که برای سالمندان بسیار مفید است و فرزندان و اعضای خانواده می توانند در این راه به سالمندان برای ایجاد انگیزه و استفاده از آنها کمک کنند.
نایب رئیس ورزش همگانی استان فارس با اعلام تدابیری که برای سالمندانی که نمی توانند از خانه خارج شوند، عنوان می کند: در کنار برنامههای حضوری، یکی از ظرفیتهای بسیار ارزشمند ما برای فعالسازی سالمندان اپلیکیشن گامیران است؛ این اپلیکیشن کمک میکند سالمندان اگر امکان خروج از خانه را نداشته باشند، بتوانند بهصورت روزانه و در محیط منزل فعالیت بدنی مناسبی داشته باشند.
به گفته زارعی، در گامیران چالشهای متنوعی برگزار میشود و سالمندان میتوانند تنها با روزانه حدود ۷۰۰۰ گام در این چالشها شرکت کنند؛ این تعداد گام کاملاً قابل انجام است؛ حتی در فضای محدود خانه و با چند نوبت پیادهروی کوتاه.
وی با ارائه توضیحات بیشتری در همین خصوص می گوید: مزیت جذاب دیگر این اپلیکیشن، اهدای جوایز به شرکتکنندگان فعال است که باعث ایجاد انگیزه بیشتر برای تداوم پیادهروی و تحرک روزانه میشود؛ این موضوع برای سالمندان بسیار دلگرمکننده است، زیرا حس مشارکت، رقابت سالم و هدفگذاری روزانه را در آنها تقویت میکند.
زارعی می افزاید: اپلیکیشن گامیران بهخصوص برای سالمندانی که بهدلیل شرایط جسمی کمتر بیرون میروند، نیاز به فعالیت ملایم و قابل کنترل دارند، یا دوست دارند در یک جمع بزرگ اما غیرحضوری فعالیت ورزشی داشته باشند، یک گزینه عالی و قابل اجراست؛ در مجموع، از طریق برنامههای حضوری هیئت ورزشهای همگانی و همچنین ابزارهایی مانند گامیران، این امکان فراهم شده که سالمندان در هر شرایط و سطح توان بدنی بتوانند فعال بمانند و از نشاط ناشی از تحرک بدنی بهرهمند شوند.
این دکتری مدیریت ورزشی از طرح ماوا نیز سخن به میان آورده و اظهار می کند: همچنین یکی دیگر از طرحهای مهم در حوزه ورزش همگانی، طرح «ماوا» است که به عنوان مرکز ساماندهی و ثبت ایستگاههای ورزش همگانی کشور فعالیت میکند.
وی می افزاید: در قالب این طرح، ایستگاههای ورزشی در سطح استانها بهصورت سیستمی ثبت و ساماندهی میشوند تا برنامهها به شکل منظمتر و هدفمندتری اجرا شوند.
زارعی اضافه می کند: خوشبختانه در استان فارس در حال حاضر ۱۶۵ ایستگاه فعال در سامانه ثبت شده است که از این تعداد، حدود ۱۲۰ ایستگاه در پارکها و بوستانهای شهر شیراز بهصورت صبحگاهی و عصرگاهی فعالیت دارند؛ در این ایستگاهها مربیان ورزش همگانی حضور دارند و برنامههای متنوعی مانند حرکات اصلاحی، نرمشهای عمومی، پیادهروی گروهی و تمرینات متناسب با سنین مختلف از جمله سالمندان برگزار میشود.
وی تاکید می کند: این ایستگاهها فرصت بسیار خوبی برای شهروندان، بهویژه سالمندان فراهم کردهاند تا در فضایی شاد، ایمن و در دسترس، فعالیت بدنی منظم داشته باشند و در کنار ورزش از ارتباطات اجتماعی و روحیه جمعی نیز بهرهمند شوند و هدف اصلی ما در این طرح، گسترش سبک زندگی فعال و در دسترس قرار دادن ورزش برای همه اقشار جامعه است.
گزارش از مریم شمالیان
