والدین عزیز اگر به دنبال روش تربیتی هستید که در وجود فرزندتان نهادینه شود مهم است که تمام محورهای مهم تربیت را رعایت کنید.تربیت قبل از هر چیزی نیازمند صبر و حوصله در کنار بالابردن آگاهی و شخصیتشناسی و شناخت ویژگیهای دورههای مختلف سنی فرزندان است. در این گزارش ما سعی کردهایم از محورهای مهم تربیت برایتان بگوییم. دکتر «سمانه پورحاتم» کارشناش و مشاور خانواده برایمان در این مورد چنین میگوید:
یکی از اصول مهم که والدین از آن غافل هستند و بعدا میبینند که فرزندشان در دوره نوجوانی و جوانی مشکلاتی دارد این است که به دلیلعدم آگاهی چندین اصل مهم تربیت در همان دوران کودکی را رعایت نکرده اند. اما آن شاخصی که بسیار مهم است و والدین باید به آن توجه ویژه داشته باشند چیست؟ محیط خانواده باید محیطی امن، آرام و تاثیرگذار باشد. این سه ویژگی باید در محیط خانه حاکم باشد که ما بتوانیم در امر تربیت موفق باشیم. اگر فرزند ما بهترین مربیها را داشته باشد، بهترین امکانات مادی را داشته باشد، بهترین مدرسه برود و یا هر امکانات ویژه دیگر اما محیط خانواده امن و تاثیرگذار نباشد باز هم ما نمیتوانیم در امر تربیت موفق باشیم.
چگونه این خانواده امن، آرام و تاثیر گذار باشد؟
اول اینکه پدر و مادر به عنوان والدین، رفتارخوب، روابط سازگار و بامحبت و احترام با هم داشته باشند، بتوانند مشکلاتشان را با هم حل کنند، مهارت گفت وگو و ارتباط موثر با یکدیگر را بلد باشند و اگر تعارضی بین شان به وجود میآید بتوانند آن را حل یا مدیریت کنند و به نوعی در این مسئله خودشان الگوی خوبی برای فرزندانشان باشند. پدر و مادری که بلد نیستند خشم خودشان را کنترل کنند و رفتارهای پرخاشگرانه در خانواده دارند چگونه میخواهند توقع داشته باشند که فرزندشان بتواند خشم خودش را کنترل کند و چگونه میتوانند این انتظار را داشته باشند که فرزندشان در محیط خانه و خانواده و حتی بیرون از خانواده رفتارهای پرخاشگرانه نداشته باشد.
محورهای مهم تربیت را بشناسیم
پور حاتم درباره محورهای مهم تربیت معتقد است: پدر و مادر در خانواده بیشتر از آن که برای فرزندشان گوینده باشند باید در رفتار و عمل،الگوی فرزندشان شوند. دو شاخص مهم عزت نفس و اعتماد بنفس فرزندان در گرو تربیت اصولی و درست والدینشان است. وقتی فردی عزت نفس دارد طبیعی است تن به هر کار اشتباه و گناهی نمیدهد اگر فرزندمان عزت نفس داشته باشد وقتی وارد محیطی خارج از خانواده میشود به خودش اجازه نمیدهد که تن به هر کاری دهد. دومین مسئله این است که ما در مسئله تربیت باید بر اساس ویژگیهای روحی و جسمی فرزندمان به او محبت کنیم. من یک مثالی برای این مسئله بزنم. فرض کنید شما یک گلی خریداری میکنید که این گل را خیلی دوست دارید اما به روشی که برای خودتان مطلوب است به آن گل رسیدگی میکنید بدون اینکه توجه به نیاز گل داشته باشید به آن آب میدهید. هر فضایی که خودتان دوست دارید آن گل را قرار میدهید بدون توجه به اینکه این گل باید در جایی باشد که نور کافی داشته باشد یا نه؟ و این توقع را دارید که گل رشد کند ولی برعکس تصور شما این گل به مرور از بین میرود چرا؟ چون شما بر طبق خواسته و میل خودتان بر این گل محبت کردهاید نه بر اساس ویژگیهای ساختاری آن گل.
در مورد فرزند هم همین طور است. گاهی اوقات والدین میگویند ما خودمان سختی بکشیم برایمان اهمیتی ندارد اما نمیگذاریم فرزندمان اذیت شود. مثلاً اگر خودمان لباس جدید و نو نداشته باشیم برایمان اهمیتی ندارد ولی فرزندمان باید بهترین لباس را داشته باشد. با وجود اینکه تمام تلاشمان را برای خوشحالی فرزندمان میکنیم ولی باز هم در نهایت نمیدانیم چرا فرزندمان قدردان و قدرشناس زحمات ما نمیشود و احترامی برای ما قائل نیست و روز به روز فرزندمان پرتوقع میشود! خب دلیلش این است که درست است که شما به فرزندتان محبت میکنید اما این محبت بر اساس نیازهایش نیست.
نیازهای روحی فرزندتان بسیار مهم است
شاید برای والدین عزیز سوال به وجود آید که نیازهای مهم فرزندانمان چیست که باید به آنها توجه ویژه داشته باشیم؟ این کارشناس در پاسخ میگوید: یکی از نیازهای مهم در دوران کودکی، نیاز به شادابی و نشاط است که شاید برخی از والدین خیلی آن را جدی نمیگیرند. زمانی که ما به نیازهای روحی فرزندانمان پاسخ درست بدهیم و آنها را تامین کنیم فرزندمان هم در مسیر درست رشد خودش قرار میگیرد و احساس ارزشمندی برایش شکل میگیرد. پدر و مادرانی که احساس میکنند فرزندشان قدردان نیستند وقتی با فرزندان آنها صحبت میکنیم متوجه میشویم که والدین از اینکه به آنها توجه کافی ندارند در حضور آنها دعوا میکنند و اهمیتی به نیازهای آنها ندارند ناراحت هستند و احساس میکنند نیازهای روانیشان در خانواده تامین نمیشود. مسئولیتی که والدین در اینجا دارند این است که ویژگیهای هر دوره از زندگی فرزندشان را بشناسند و با توجه به آن نیازها و ویژگیها با آنها رفتار کنند.
