«مباهله» یک حرکت خانوادگی بود برای یاری دین خدا و اثبات حقانیت اسلام. در این حرکت، نقش و تأثیری که امام حسن (ع) و امام حسین (ع) خردسال داشتند، کمتر از تأثیر پیامبر (ص) نبود.
«مباهله» یعنی همدیگر را لعنت و نفرین کردن؛ و بین دو طرفی انجام می‌شود که هر دو ادعای حقانیت دارند. اگر با مناظره نتوانند همدیگر را قانع کنند، دو طرف، همدیگر را نفرین می‌کنند تا با نزول بلا بر طرف ناحق، حقانیت طرف حق اثبات شود. امروز روز «مباهله» است که در کشور ما نام «خانواده» هم همراهش شده است.دکتر «غلامرضا کبیری» عضو هیأت علمی دانشگاه و استاد سطح عالی حوزهٔ علمیه دربارهٔ جایگاه خانواده در این رویداد مهم برایمان می‌گوید.
محمد (ص) با عزیزترین‌هایش در مسیر مباهله
در صدر اسلام که حضرت محمد (ص) با سران حکومت‌های جهان مکاتبه و آنها را به اسلام دعوت می‌کرد، نامه‌ای هم به اسقف نجران نوشت. گروهی از مسیحیان نجران به مدینه رفتند. اما وقتی پس از مناظره با پیامبر (ص) هم ایمان نیاوردند، قرار شد در روز بعد مباهله کنند. مسیحیان نجران که مولا علی علیه‌السلام، حضرت فاطمه (س) و حسنین علیهما‌السلام را همراهان مباهلهٔ پیامبر (ص) یافتند، از مباهله منصرف شدند و درخواست مصالحه کردند. اسقف مسیحیان نجران گفت «اگر محمد (ص) بر حق نبود، با عزیز‌ترین افرادش نمی‌آمد و اگر با ما مباهله کند، پیش از آنکه سال بر ما بگذرد، یک نصرانی بر روی زمین نخواهد ماند.»
خانواده زیربنای جامعه است
به خاطر نقش مهمی که خانواده در جهت اثبات حقانیت راه پیامبر اسلام (ص) ایفا کرد، روز مباهله را روز خانواده نامگذاری کرده‌اند. حضور خانوادگی پیامبر (ص) در جریان مباهله باعث شکست دشمن شد. امروز هم تمرکز دشمن بر خانواده است. چون خانواده نقطهٔ ثقل فرهنگ‌سازی و تدین جامعه است.پیامبر (ص) می‌فرمایند «در اسلام هيچ بنايى ساخته نشد كه نزد خداوند عزّ و جلّ محبوب‌تر از ازدواج باشد.» پس قداست خانواده هم جنبهٔ شرعی دارد، هم تمدنی و هم عرفی. قبل از اسلام هم همیشه خانواده به خاطر کارکردهای مهمی که در تربیت انسان‌ها و سازندگی جامعه دارد، موردتأکید بوده است.
اینجا خردسال‌ها هم نقش‌آفرینی دینی دارند
«کبیری» استاد حوزه و دانشگاه برای تمام اعضای خانواده، کوچک یا بزرگ، فرزند یا والد، سهم خاصی در این نهاد مهم قائل است «در مباهلهٔ پیامبر (ص) با نجرانیان، شاید تأثیری که امام حسن (ع) و امام حسین (ع) خردسال در نشان دادن حقانیت اسلام داشتند، کمتر از تأثیر خود پیامبر (ص) نبود.»نه فقط در جریان مباهله، در جریان عاشورا هم بسیاری می‌پرسند چرا امام حسین علیه‌السلام برای جنگ خانواده‌اش را همراهش برد؟ کبیری می‌گوید «اینکه یک فرد برای کار دینی و تبلیغی، خانواده‌اش را با خود همراه کند یعنی می‌خواهد با تمام وجود، مشروعیت و مقبولیت کار خود را ثابت کند. اگر خانوادهٔ امام حسین در کربلا همراه ایشان نبودند، عاشورا به این زیبایی جلوه نمی‌کرد. با حضور خانوادهٔ امام در عاشورا بود که عواطف و عشق خانوادگی نسبت به همدیگر این‌طور متجلی شد.»پس عشق و محبت اعضای این خانواده، ضمن اثبات حقانیت راهشان، برای الگوسازی نهاد خانواده در جامعه نیز نقش‌آفرینی می‌کند.
خانواده قوی‌تر از یک لشکر هزار نفری
اگر پیامبر (ص) با دوستان، یاران یا اصحاب‌شان به مباهله می‌رفتند، نجرانی‌ها از مباهله فرار نمی‌کردند.کبیری می‌گوید «حضور فرزندان خردسال و خانوادهٔ پیامبر (ص) باعث ترس آنها از مباهله شد. وقتی دیدند پیامبر با خانواده آمده‌اند، به این نتیجه رسیدند که راه ایشان آن‌قدر حق است که از همراه کردن خانواده‌اش در مباهله ابایی ندارد. پس تأثیری که امام حسن (ع)، امام حسین (ع) و حضرت زهرا (س) داشتند شاید از یک لشکر هزار نفری در شکست دادن دشمن بیشتر بود.»
اعضای خانواده باید هماهنگ و هم‌سو باشند
در جریان مباهله شاهد حرکت دسته‌جمعی خانواده برای یاری دین خدا هستیم. خانواده یک نهاد تشکیلاتی و درهم‌تنیده است. به اعتقاد کبیری، هیچ یک از اعضای خانواده را نمی‌شود از هم جدا کرد. هر کدام لنگ بزند تأثیر مستقیم بر اعضای دیگر دارد.او می‌گوید «مثل چرخ‌دنده‌های یک دستگاه که اگر یکی‌شان خراب شود، کل دستگاه از کار می‌افتد؛ خانواده باید با هم باشند و با هم به سمت اهداف متعالی پیش بروند. این یعنی هماهنگی و هم‌سویی اعضای خانواده.»
باید اصالت خانواده را حفظ کنیم
کبیری در انتها با بیان اینکه توپخانهٔ دشمن به سمت خانواده گرفته شده می‌گوید «آنها دارند موضوع و شکل خانواده را به‌کلی عوض می‌کنند. یکی از مهم‌ترین مشکلات سند ۲۰۳۰ موضوع خانواده است. در این سند آمده آموزش و پرورش باید از خانواده حمایت کند. اما منظورشان، خانوادهٔ تشکیل‌شده با ازدواج مشروع نیست. بلکه شکل‌های نامشروع خانواده با ازدواج سفید، همجنس‌بازی و اشکال حیوانی دیگر را هم خانواده معرفی می‌کنند که اصالت واقعی خانواده را از بین می‌برد.»این استاد حوزه و دانشگاه معتقد است «اگر رهبر انقلاب امروز داعیهٔ تمدن نوین اسلامی را دارد، بدون خانواده امکان ندارد. حتی تمدن نوین اسلامی هم ریشه‌اش خانواده است.»
پیامبر (ص) هم ابتدا ۳ سال اسلام را فقط برای خانواده‌اش تبلیغ کرد. یعنی پایه و زیربنای جامعه و کل جهان خانواده است. اگر میخواهیم جامعه را در امر دینداری ارتقا دهیم، باید کار را از خانواده شروع کنیم. همان‌طور که دشمن برای دین‌زده کردن جامعه، روی خانواده‌ها کار می‌کند.
