امروزه تمایل به تک فرزندی در بین خانواده ها نسبت به گذشته افزایش چشمگیری داشته است .دلایل این پدیده را در گزارش «بررسی عوامل افزایش تمایل به تک‌فرزندی در والدین» بررسی کردیم و در این گزارش خانه بهاری به ابعاد دیگر آسیب تک فرزندی خواهیم پرداخت.
پر توقعی، کمال گرایی، تکبر، گوشه گیری، انزوا طلبی، بلوغ زودرس، عزت نفس تو خالی، عدم توان حل مسائل فردی و مهم‌تر از همه عدم توانایی در ایجاد روابط اجتماعی عمیق و پایدار، از مهم‌ترین آسیب‌هایی است که کودکان تک فرزند با آن‌ها مواجه هستند.
کودکان در دنیای امروز، ساعات طولانی تنهایی را تجربه می‌کنند در صورتی که رشد کودک در گرو بازی و تعامل با همسالان است. کودکان تک فرزند، به دلیل تجربه این تنهایی‌ها در برقراری ارتباط با هم سن و سال‌هایشان دچار مشکل می‌شوند و نمی‌توانند ارتباط موفق و مؤثری با همسالان خود داشته باشند.
از طرفی این کودکان روزانه تعامل زیادی با بزرگسالان دارند، اغلب اوقات نمی‌توانند رفتار‌هایی را که گروه سنی آن‌ها به طور طبیعی از خود نشان می‌دهند، تجربه کنند و رفتارهایشان بسیار به رفتار بزرگسالان شبیه است. علاوه براین، فرصتی برای همدلی کردن، انعطاف در برابر دیگران و از خودگذشتگی نداشتند و عادت کردند که حمایت زیادی را از سایرین دریافت کنند.
این حمایت بی اندازه، سطح تحمل آن‌ها در برابر مشکلات را نیز پایین می‌آورد و صبر و حوصله‌ی کافی در برابر مسائل خود را ندارند که به هرکدام از این موارد در سلسله گزارش‌های «آسیبی به نام تک فرزندی» به صورت جداگانه خواهیم پرداخت.
اما مسئله مهم این هست که چه راهکارهایی وجود دارد که به والدین کمک می‌کند تا از آسیب‌های تک فرزندی برای فرزندانشان بکاهند.
فرصت‌های تعامل با همسالان را بیش از پیش برای فرزندتان فراهم کنید
مدرسه به تنهایی پاسخگوی نیاز فرزندان خانواده‌های تک فرزند نیست. ساعات کوتاه زنگ تفریح، فرصت روابط عمیق را برای بچه‌ها ایجاد نمی‌کند. تلاش کنید علاوه بر مدرسه، با همسایگان، فامیل، دوستان و … معاشرت بیشتری داشته باشید و گروه‌های همسال و همجنس برای فرزند خود درست کنید.
بچه‌ها را در فعالیت‌های گروهی ورزشی، هنری و … ورود دهید و فضای فعالیت اجتماعی را برای آن‌ها فراهم کنید. گرچه که باید دانست زندگی ۲۴ ساعته با خواهر یا برادر قابل مقایسه با دوستان در اجتماع نیست، اما تا حدی آسیب‌های تک فرزندی را کاهش خواهد داد.
اجازه شکست به کودکتان دهید
از تجربه ی شکست، ناکامی یا دعوا با همسالان، برای کودک خود نترسید. کودکانی که تجربه‌ی دعوا و ناراحتی در رابطه با همسالان خود را تجربه نمی‌کنند، هرگز یاد نمی‌گیرند که چطور مسائلشان را حل و فصل کنند. از والدینی نباشید که به جای کودک به حل کردن مشکلات ارتباطی او با دیگران می‌پردازد. دعوا و اختلاف و یادگیری چگونگی مدیریت آن‌ها از مسائل مهم در سیر رشد کودکان است.
افراطی حمایت نکنید
از حمایت و کنترل بیش از حد فرزندتان بپرهیزید. هر چه کنترل و حمایت والدین بیشتر باشد، فرزندان کم تحمل‌تر و متوقع‌تر خواهند بود. آن‌ها در طولانی مدت، نمی‌توانند فشارهای روانی و ناامیدی‌ها را تحمل کنند و تاب‌آوری پایینی خواهند داشت. همچنین به برقراری روابطی علاقه‌مند خواهند بود که دربرگیرنده منافع آنان باشد و احساسات‌شان را جریحه‌دار نکند.
به دنبال آمال خود در فرزندتان نباشید
برای انجام کارها و فعالیت‌های مورد علاقه خودتان، به کودک فشار نیاورید. بسیاری از والدین می خواهند آمال و آرزوهای خود را از طریق کودکانشان محقق کنند و در این مسیر خواست کودک و اهداف و احساسات او را نادیده می‌گیرند. این مساله در خانواده‌های تک فرزند بیشتر مشاهده می‌شود.
همین امر موجب کمال‌گرایی بی‌اندازه و از دست رفتن آرامش روانی کودک می‌گردد. اجازه دهید فرزندتان برای رسیدن به اهداف خودش تلاش و برنامه‌ریزی کند و شما فقط پشتیبانی‌های لازم را انجام دهید.
شما نیاز به رشد دارید!
از شرکت در کارگاه‌های فرزندپروری و مطالعه‌ی کتب تربیت فرزند غافل نشوید. علم ارتباط با کودکان به خانواده‌های تک فرزند کمک قابل توجهی خواهد کرد. همچنین ترکیب رفاه و تک‌فرزندی، از مقوله‌های بسیار مهم است که در گزارش‌های بعدی به‌آن خواهیم پرداخت.
