رئیس اداره سلامت کودکان و شیر مادر وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی با بیان این که هر چه آمار سزارین افزایش یابد، درصد شیردهی مادران نیز کمتر شود، گفت: در تمام دنیا یافتههای علمی میگویند تغذیه انحصاری در ۴ تا ۶ ماه اول زندگی باید با شیر مادر و تغذیه بعد از آن تا سن ۲ سالگی، حتما با شیر مادر و غذای کمکی باشد.
به گزارش ایرنا ، هفته جهانی تغذیه با شیر مادر( مصادف با ۱۰ تا ۱۶ مردادماه)، تغذیه با شیر مادر را حق مادر و کودک می داند. مطالعات معتبر بین المللی شیر مادر را کاملترین و سازگارترین غذا برای نوزاد میداند که تا پایان شش ماهگی به تنهایی برای تغذیه شیرخوار کافی است. به گفته متخصصان، شروع تغذیه با شیر مادر در ساعت اول پس از تولد، نجات بخش جان یک میلیون نوزاد در جهان است. کارشناسان همچنین تغذیه با شیر مادر را با تضمین بقا، سلامت و رفاه فرزندان و خانوادههای آنها مرتبط و در دستیابی به اهداف توسعه پایدار، دارای نقشی کلیدی میدانند.
آنچه در پی میآید گفت و گوی ایرنا با زینب پوردهی، فوق تخصص کلیه کودکان و رئیس اداره سلامت کودکان و شیر مادر وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی درباره چند و چون تغذیه با شیر مادر است.
وزارت بهداشت اعلام کرد تنها ۴۷ درصد نوزادان با شیر مادر تغذیه میشوند. علت اصلی این محرومیت از شیر مادر چیست؟
این ۴۷ درصد آمار شیرخوارانی است که ما مطلعیم به طور انحصاری با شیر مادر تغذیه میشوند. حدود ۶ درصد دیگر هم کودکانی هستند که به دلایلی چون فوت یا بیماری مادر یا چندقلویی از شیر یارانهای تغذیه میکنند.
۴۷درصد دیگر هم کودکانی هستند که ما ساز و کار و اطلاع دقیقی نداریم که چقدر از شیر مادر و چه مقدار و به چه دلیل از شیر مصنوعی یا همان شیر خشک تغذیه میکنند. این به خاطر تفاوت رویکرد دستگاههای نظارتی با دستگاههای سیاستگذاری است. ما سیاستهای حمایت از تغذیه با شیر مادر را پیگیری میکنیم ولی از آن سو دستگاههای نظارتی و توزیع کننده شیرخشک به صورت بی رویه شیرمصنوعی را در اختیار خانوادهها قرار میدهند. الان هر خانوادهای میتواند به داروخانه برود و کدملی کودک شیرخوارهاش را بدهد و ده قوطی شیر خشک یارانهای در ماه دریافت کند که همین مشوقی برای تغذیه با شیر مصنوعی شده است.
تعداد بیمارستانهای دوستدار مادر و کودک در کشور از ۱۱ بیمارستان در سال ۱۳۷۰ به ۵۶۸ بیمارستان در سال ۱۴۰۰ رسیده است، اما همچنان روند تغذیه با شیر مادر کاهشی است. علت چیست؟
اقداماتی که در بیمارستانهای دوستدار مادر و کودک انجام میشود از جمله افزایش آگاهی دهی به مادران درباره لزوم شیردهی به نوزادان، بسیار مفید است. این اقدامات حمایتی در حدود ۶۰۰ بیمارستان سراسر کشور انجام میشود. اما وقتی مادر و نوزاد از بیمارستان ترخیص میشوند این مادران تحت تاثیر عوامل دیگری در جامعه قرار میگیرند و به سمت و سویی سوق داده میشوند که آن اقدامات اولیهای که در بیمارستانها انجام شده است ثمرهای که مد نظر ما است را نداشته باشد. عواملی چون توصیهها و عدم همکاری نزدیکان و خانواده، رسانههای جمعی، فضای مجازی و همین طور برخی سیاستگذاریها.
الان ۵۶ درصد زایمانهای کشور از طریق سزارین انجام میشود. این موضوع چقدر در کاهش تغذیه با شیر مادر موثر بوده است؟
این را نمیشود با آمار دقیق گفت. چون به بسیاری از مادرانی که سزارین میشوند هم آگاهی لازم برای شیر دادن به نوزادشان داده میشود. همچنین حس مادرانه آنها حکم میکند تحت هر شرایطی به کودکشان شیر دهند. اما عواملی هم موجب میشود که تمایل این مادران به شیردهی کمتر شود.
عدم زایمان طبیعی سبب آن میشود که ترشح هورمون شیرساز یا همان پرولاکتین، به تاخیر بیفتد. دلیل دیگر عوارضی است که بعد از عمل جراحی اتفاق میافتد از جمله درد شدیدی که مادر سزارین شده دارد. برخی مواقع مادر سزارین شده برای این که خودش کمتر آسیب ببیند یا به توصیه اطرافیان، از شیرخشک برای شیرخوار استفاده میکند و نوزاد را شیر نمیدهد. همین عوامل باعث میشوند هر چه آمار سزارین افزایش یابد، درصد شیردهی مادران نیز کمتر شود.
