به گزارش خانه بهاری بازار کار همیشه فراز و نشیب های گوناگونی دارد مخصوصا وقتی کلیشه های جنسیتی هم روی آن اثر بگذارد.
لیلاسادات زعفرانچی، عضو هیئت علمی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی در نشست «بررسی چالشهای سیاستگذاری اشتغال زنان در ایران» که به همت اندیشکده رهیافت با حضور دکتر مریم اردبیلی، مدیر کل امور زنان و خانواده شهرداری تهران و آقای محمدامین مهدیزاده، مسئول هسته خانواده و جمعیت اندیشکده رهیافت در دانشگاه امام صادق (ع) برگزار شد، از عجایب بازار کار زنان در ایران میگوید:
در این نشست که با حضور جمعی از دانشجویان و پژوهشگران برگزار شد، ابتدا آقای محمدامین مهدی زاده به عنوان مقدمه بیان کرد انقلاب اسلامی ایران از ابتدا در مسئله زن وخانواده با نقد نگاه نظام سرمایهداری به زن به عنوان کالا و سوءاستفاده از جذابیتهای جنسیاش از یک سو و نفی پردهنشینی زن و منحصرکردن آن به خانه از سوی دیگر، حرفی نو به میان آورد که به جنس زن بهعنوان یک انسان با اندیشه، شعور و شناخت _در عین اعتقاد به تفاوتهای میان زن و مرد و اهمیت نهاد خانواده_ نگاه میکرد. او با بیان اینکه هرچند این ایده که از آن میتوان به عنوان ایده کلی انقلاب اسلامی در حوزه جنسیت نام برد در کلام امامین انقلاب و متون بالادستی مانند قانون اساسی آمده است اما به نظر میرسد مبنای حوزه برنامه ریزی و قانون گذاری قرار نگرفته است. از همین رو در این پژوهش تلاش شده است با نقد سیاست ها و قوانین حوزه اشتغال زنان بر اساس ایده جنسیتی مذکور، راهکارهایی برای اصلاح آن در قالب بسته سیاستی آماده شده است.
مسئول هسته خانواده و جمعیت اندیشکده رهیافت پس از بیان مقدمه و توضیح در مورد روش انجام این پژوهش، ابتدا شاخصهای مطلوب اشتغال زنان از منظر مقام معظم رهبری را تبیین نمود که مجاز و مباح بودن با حفظ حدود اسلامی، لزوم عدم تحت الشعاع قرارنگرفتن نقشهای خانوادگی و تمرکز بر مشاغل متناسب با ویژگی و استعداد زنانه از جمله این موارد بود. او در ادامه مروری کلی بر مهمترین مسائل حوزه اشتغال زنان نمود و سپس علل بروز مسئله اصلی پژوهش یعنی عدم تطبیق قوانین و سیاست ها با رویکرد تناسب جنسیتی را بر اساس مصاحبه با مسئولین و سیاستگذاران این عرصه و همچنین بررسی متن اسناد و قوانین تبیین نمود که از جمله آنها میتوان به تاثیرگذاری نگرش های جهانی در قوانین، وجود مراجع مختلف در حوزه سیاست گذاری، عدم ترسیم دقیق نظریه جنسیتی انقلاب اسلامی، اختلاف فکری و سیاسی جدی میان کنشگران این حوزه، رویکرد تساهلی و حداقلی نهادهای نظارتی در تصویب و اجرای قوانین، کلی و مبهم بودن سیاستها و اسناد بالادستی این حوزه اشاره کرد.
خانم دکتر لیلا سادات زعفرانچی عضو هیئت علمی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی در ابتدای مطالب خود به مزایا این پژوهش اشاره کرده و مسئلهمند بودن، سیستمی دیدن سیاستها، قوانین، موانع و تحلیل هرکدام در جای خود، تقسیم بندی مشاغل بر اساس تناسب جنسیتی، ورود خوب و جدی به بحث مشاغل خانگی و در مجموع ترسیم الگوی اشتغال زنان از جمله ویژگیهای مثبت این کار عنوان کردند.
در ادامه مسئول سابق معاونت راهبردی معاونت امور زنان و خانواده ریاست جمهوری نقدها و پیشنهاداتی را برای بهبود پژوهش بیان نمودند که از جمله میتوان به کمرنگ بودن رویکردهای اقتصادی و آماری و تحلیل تنها از زاویه فرهنگی و اجتماعی، عدم ترسیم وضعیت آینده بازار کار و نداشتن چشم انداز برای 10 سال آینده براساس تحولات جدید، عدم بهره گیری از سیاستهای دوستدار خانواده و تنها تمرکز بر حمایت از زنان اشاره کرد. ایشان همچنین نقد آقای مهدی زاده بر سند آموزش عالی که در آن تنها به ایجاد بازار کار توجه کرده و آماده سازی برای سایر نقشها را مدنظر نداشته را وارد ندانسته و بیان کردند که دولت با توجه به هزینه زیادی که در آموزش عالی میکند انتظار دارد آن را با وارد شدن فرد در فضای کسب و کار جبران نماید و دغدغه مهم آموزش سایر نقشها میتواند توسط سایر نهادها پیگیری شود.
وی همچنین به ضرورت توجه سیاستگذار به تغییر الگوی زنان سرپرست خانوار تاکید کرد و درباره این تغییر یادآور شد کسب و کار مورد انتظار زنان نیز متناسب باید این تغییرات باید تغییر و تحول پیدا کند. چگونگی این تغییر را میتوانید از زبان دکتر زعفرانچی بشنوید:
