«امروزه کارشناسان حوزه جامعهشناسی بر این باورند که مدلهای سنتیِ مقابله با ناهنجاریها، بدون مشارکت فعال مردم و موسسات مردمیِ محلهمحور، کارایی لازم را ندارند. در این میان، الگوی موفق موسسه فرهنگی هنری وعده موعود در محله مهدی آباد شیراز، نمونهای بارز از توانمندسازی اجتماعی است که با تمرکز بر پیشگیری از آسیبهای اجتماعی و ارائه خدمات هدفمند، توانسته است شکاف میان نیازهای محلی و خدمات حمایتی را پر کند و به الگویی برای سایر فعالان اجتماعی تبدیل شود.»
مقابله با آسیبهای اجتماعی، نیازمند تلاشهای همهجانبه است و در این میان، بسیاری از موسسات فرهنگی مردمی با رویکردی متناسب با اهداف خود و شناخت دقیق مسائل محلی، نقش حیاتی در کاهش این آسیبها ایفا میکنند.
یکی از این موسسات، موسسه فرهنگی هنری «وعده موعود» واقع در محله مهدی آباد شیراز است که وضعیت نگرانکنندۀ آسیبهای اجتماعی در این منطقه، انگیزهای شد تا این موسسه رویکردی فعال و مبتنی بر نیازهای جامعه را اتخاذ کند و با پرهیز از محدود شدن به فعالیتهای مذهبی صرف، محور اصلی تلاشهای خود را بر کاهش آسیبهایی همچون اعتیاد و طلاق قرار داده و با طرحهایی نوآورانه نظیر «از خاک تا افلاک» و حمایت از نیازمندان، توانسته است گامهای موثری در حل چالشهای اجتماعی این محله بردارد.
مدیر موسسۀ فرهنگی هنری وعدۀ موعود با بیان اینکه این موسسه در منطقۀ مهدی آباد فعالیتهای چندگانهای شامل امور فرهنگی، هنری، مذهبی، ورزشی و اشتغالزایی را دنبال میکند و تلاش کرده تا از محدود شدن به جلسات مذهبی پرهیز کند، میگوید: با توجه به میزان آسیبهای اجتماعی در منطقه مهدی آباد موسسه ما رویکردی اجتماعی اتخاذ کرده و محور اصلی فعالیتهای خود را مسائل اجتماعی قرار داده است.
محمدحسین سلیمی، اعتیاد، بی حجابی، روابط نامشروع و طلاق را از جمله آسیبهای اجتماعی رایج در محله مهدی آباد میداند و معتقد است که فعالیتهای دنبال شده در موسسه وعدۀ موعود در زمینه کاهش آسیبهای اجتماعی تاثیر زیادی داشته است و این موسسه توانسته است به حل بسیاری از چالشهای اجتماعی محله کمک کند و در حال حاضر نیز برای گسترش فعالیتهای خود نیازمند حمایت نهادهای دولتی و خیرین است و در صورت برخورداری از این حمایت فعالیتهای بهتری را میتوانیم به مردم این محله محروم ارائه کنیم.
او برنامههای دنبال شده در این موسسه را اینگونه تشریح میکند: تحت پوشش قرار دادن ۶۰۰ خانواده نیازمند در محله مهدی آباد، شناسایی دانشآموزان درگیر آسیب و ارجاع به مشاور یکی دیگر، ارائه مشاوره در زمینههای پیشگیری از طلاق و ازدواج و اعتیاد به افراد متقاضی، تاسیس قرارگاه دانشآموزی و گیم کلاب از جمله فعالیتهای این موسسه به شمار میرود.
سلیمی اضافه میکند: یکی دیگر از طرحهای موسسه وعده مودعود، طرح «از خاک تا افلاک» است که در آن دانشآموزان نخبه فرهنگی، علمی و ورزشی محله مهدی آباد شناسایی میشوند و به اردوی مشهد اعزام میشوند و در حاشیه این اردو از کلاسهای فرهنگی، مشاوره تحصیلی و روانشناسی برخوردار میشوند.
این فعال فرهنگی که معتقد است ورزش میتواند به عنوان یک عامل موثر در کاهش آسیبهای اجتماعی عمل کند میگوید: موسسه وعده موعود در زمینه ورزشی در رشتههای رزمی و فوتبال، از اعضای محل استعدادیابی میکند و اعضای شناسایی شده را به باشگاه معرفی میکند و در صورتی که افراد توان پرداخت هزینه را نداشته باشند نیز به صورت رایگان آموزش میبینند.
او نتیجه این رویکرد و فعالیتها را اثربخش دانسته و میگوید: به عنوان مثال فردی که توان مالی برای شرکت در کلاسها را نداشت، با حمایت موسسه به صورت رایگان آموزش دید و در نهایت به مقام قهرمانی کشور رسید و اکنون با تشویق دیگران به این مسیر، نشان میدهد که این شناسایی استعدادها نه تنها منجر به موفقیت فردی شده، بلکه به افزایش خودباوری و اعتماد به نفس در سطح محله نیز کمک کرده است.
سلیمی اضافه میکند: از سال ۹۰ که بحث مبارره با رباخواری مطرح شد صندوق قرضالحسنه موسسه نیز افتتاح شد و تاکنون به ارائه وامهای قرضالحسنه خرد به مردم محله مهدی آباد پرداخته است.
به گفته سلیمی علاوه بر این فعالیتها، تیمهای تربیتی این موسسه در سطح محله، دانشآموزان مستعد را در زمینههای مختلف شناسایی و گرد هم میآورند. این دانشآموزان زیر نظر مربیان متخصص به تمرین و پرورش استعدادهای خود میپردازند. در کنار این فعالیتهای آموزشی و پرورشی، مربیان با برقراری ارتباط صمیمانه با دانشآموزان، به ارائه مشاورههای لازم پرداخته و در حل مشکلات آنان نیز یاریرسان هستند.
جوانی جمعیت یکی دیگر از فعالیتهایی است که سلیمی از آن یاد میکند و ادامه میدهد: در همین راستا، به زوجهای جوانی که از اعضای مجموعه ما باشند و تازه ازدواج کنند، یک سفر ماه عسل رایگان به مشهد مقدس هدیه میدهیم.
مدیر موسسۀ فرهنگی هنری وعدۀ موعود میافزاید: هزینه فعالیتها و برنامههای موسسه وعده موعود از طریق کمکهای مردمی و درآمدهای اختصاصی مجموعه از طریق خیاطی و پیش دبستانی این موسسه تامین میشود. در پیش دبستانی و خیاطی نیروهای خود مجموعه مشغول به کار هستند و که در کنار کسب درآمد برای کار فرهنگی، درآمدی نیز برای خود کسب میکنند.
به اعتقاد او هدف اصلی فعالیتهای موسسه وعده موعود کمک به کاهش آسیبهای اجتماعی مختلفی است که در محله مهدی آباد وجود دارد، پس تلاش ما این است که بتوانیم به کاهش آسیبهای اجتماعی کمک کنیم و شاهد کاهش گرایش دانشآموزان به آسیبهای اجتماعی پیشگیری باشیم.
سلیمی که معتقد است فعالیتهای فرهنگی و اجتماعی موسسه وعده موعود کمک شایانی به کاهش آسیبهای اجتماعی در این منطقه کرده است اضافه میکند: با توجه به محرومیت این منطقه و کمبود امکانات آموزشی و تفریحی، ما برای ساخت یک مرکز خیریه، زمین و نیکوکاران را آماده کردهایم، اما متاسفانه هنوز موفق به دریافت مجوز ساخت نشدهایم. با این وجود، دو قطعه زمین دیگر نیز در اختیار داریم و امیدواریم با همراهی خیرین، بتوانیم فضاهای فرهنگی، مذهبی و سایر امکانات ضروری را ایجاد کنیم. هدف آتی ما، در صورت فراهم شدن شرایط نیز، تاسیس یک مدرسه در این محله است.
به گفته او موسسه وعده موعود از طریق برنامههای نخبهپروری خود، دانشآموزان برتر را جذب کرده و از توانمندیهای آنان در جهت تحقق اهداف موسسه بهره میگیرد.
«یکی از راهکارهای کلیدی در موفقیت پروژههای کاهش آسیبهای اجتماعی در مناطق محروم، تکیه بر شناسایی و پرورش استعدادهای جوان است. اقدامات موسسه وعده موعود در زمینههای ورزشی و آموزشی، تنها به پر کردن اوقات فراغت محدود نمیشود؛ بلکه با ایجاد یک چرخه پایدار از آموزش، مشاوره و اشتغالزایی، تلاش میکند تا با پیشگیری از طلاق و اعتیاد، بستری امن برای رشد خانوادهها فراهم آورد. این رویکرد پیشگیرانه، با تغییر دیدگاه جوانان نسبت به آینده، امید به زندگی را در محلههایی که در معرض آسیب قرار دارند، به طرز چشمگیری افزایش داده است.»
«پایداری چنین مدلهای موفقِ فرهنگی در گرو همکاری متقابل خیرین و نهادهای دولتی است. برای گسترش فعالیتهای اجتماعی و تحقق اهدافی نظیر تأسیس مدرسه و مراکز خیریه تخصصی، همافزایی سرمایههای اجتماعی یک ضرورت است. حمایت از این موسسه، نه فقط کمک به یک مجموعه، بلکه سرمایهگذاری برای ارتقای سلامت اجتماعی و کاهش دغدغههای فرهنگی در سطح محلههای محروم محسوب میشود. از تمامی خیرین و مسئولین دعوت میشود با مشارکت در این اقدامات، در مسیرِ تحول آفرینِ «از خاک تا افلاک» همراه این مجموعه باشند.»
بروزرسانی شده در تاریخ 16 فروردین 1405
