در حالی که باور عمومی همچنان ورزش‌های سنگین را قلمروی انحصاری مردان می‌داند، سکوی‌های قهرمانی جهان روایت دیگری را بازگو می‌کنند؛ جایی که زنان با تکیه بر اراده‌ای پولادین، در ورزش‌هایی نظیر وزنه‌برداری و مچ‌اندازی، نه تنها حضور دارند، بلکه به مدال‌های طلایی بدل می‌شوند.
به گزارش خبرنگار پایگاه خبری تحلیلی خانه بهاری؛ تصویر سنتی از ورزش، اغلب با تقسیم‌بندی‌های کلیشه‌ای همراه است؛ ظرافت برای زنان و قدرت برای مردان. این مرزبندی ذهنی باعث شده تا بسیاری از دستاوردهای درخشان زنان در عرصه‌های پرچالش ورزشی، زیر سایه نادیده گرفته شدن قرار بگیرد. اما واقعیت، بسیار فراتر از این چارچوب‌های محدود است. امروزه، میادین ورزشی شاهد تحولی بنیادین هستند که در آن، برتری بر اساس توانمندی‌های جسمی و استراتژیک تعیین می‌شود، نه بر اساس جنسیت.
وزنه‌برداری رشته‌ای آسان نیست
سعیده کریمی که پنج سال است در رشته وزنه‌برداری فعالیت می‌کند، در گفتگو با خبرنگار خانه بهاری گفت: وزنه‌برداری زنان در سال‌های اخیر بیشتر از قبل دیده شده و خانم‌های زیادی در کشورهای مختلف به‌صورت حرفه‌ای وارد این رشته شده‌اند.
وی ادامه داد: در وزنه‌برداری زنان هم مثل مردان، قدرت، تکنیک، سرعت و تمرکز اهمیت زیادی دارد و ورزشکاران در دسته‌های وزنی مختلف با هم رقابت می‌کنند. در ایران هم زنان وزنه‌بردار مسیر نسبتاً سختی را طی کرده‌اند تا این رشته جای خودش را پیدا کند. با وجود محدودیت‌ها و سختی‌هایی که برای فعالیت حرفه‌ای زنان در این رشته وجود داشته، ورزشکاران ایرانی توانسته‌اند در مسابقات مختلف حضور پیدا کنند و توجه بیشتری به وزنه‌برداری زنان جلب کنند.
کریمی تصریح کرد: برای خیلی از دخترهای ایرانی، ورود به این رشته فقط انتخاب یک ورزش نیست؛ نوعی شکستن کلیشه‌ای است که قدرت و عضله را مختص مردها می‌داند.
این بانوی ورزشکار بیان کرد: وزنه‌برداری برای من فقط بلند کردن وزنه‌های سنگین نیست؛ یه جور مبارزه با خودم است. هر بار که به زیر هالتر می‌روم، باید هم از نظر جسمی و هم ذهنی آماده باشم. لحظه‌ای که وزنه را از زمین جدا می‌کنم و بالای سرم می‌برم، حس قدرت و اعتمادبه‌نفسی دارم که شاید با هیچ ورزش دیگری تجربه نکرده باشم. این ورزش به من یاد داد که قدرت فقط به ظاهر و هیکل انسان نیست؛ بخش بزرگی از آن به ذهن و اراده انسان برمی‌گردد.
وی افزود: شاید برای بعضی‌ها عجیب باشد که چرا سراغ ورزشی مثل وزنه‌برداری رفتم؛ ورزشی که هنوز خیلی‌ها آن را بیشتر مناسب مردها می‌دانند؛ اما اتفاقاً همین موضوع باعث شد که این ورزش برای من جذاب‌تر شود. وزنه‌برداری باعث شد بدنم را بهتر بشناسم، قوی‌تر شوم و از توانایی‌های خودم نترسم. برای من مهم نیست که این ورزش از بیرون چقدر خشن یا مردانه به نظر بیاید؛ وقتی وارد سالن می‌شوم، فقط منم و وزنه‌ای که باید بلندش کنم.
کریمی با بیان اینکه وزنه‌برداری رشته‌ای آسان نیست، گفت: تمرین‌های سنگین، خستگی، درد عضلات و روزهایی که وزنه‌ای که قبلاً راحت بلند می‌کردم دیگر بالا نمی‌آید، همه جزئی از مسیر هستند. ولی لذت رسیدن به یه رکورد جدید، حتی اگه فقط چند کیلو بیشتر از دفعه قبل باشد، واقعاً ارزش تمام آن سختی‌ها را دارد. برای من وزنه‌برداری یعنی قوی‌تر شدن؛ نه فقط از نظر بدنی، بلکه از نظر روحی هم.
زنان ایرانی، قهرمانان بی‌ادعا
آمنه کدخدایی فعالیت ورزشی خود را از دوران مدرسه آغاز کرد؛ جایی که شرکت در مسابقات ناحیه‌ای و استانی و انجام تست‌های ورزشی، مسیر زندگی او را به سمت ورزش حرفه‌ای تغییر داد. او از ۱۶ سالگی به‌صورت جدی وارد رشته دوومیدانی شد و در رشته های پرتاب وزنه، دیسک و نیزه به فعالیت پرداخت و توانست در رقابت‌های استانی و کشوری به مقام‌های مختلف دست پیدا کند.
کدخدایی درباره آغاز فعالیت ورزشی خود می‌گوید: علاقه من به ورزش به دوران مدرسه برمی‌گردد. در مسابقات ناحیه‌ای و استانی شرکت کردم و پس از انجام تست، به ورزش علاقه‌مند شدم. معلم ورزش و خانواده‌ام نقش مهمی در ادامه این مسیر داشتند و با تشویق و حمایت آنها توانستم ورزش را ادامه دهم.
این بانوی ورزشکار در ادامه مسیر خود تنها به دوومیدانی اکتفا نکرد و وارد رشته‌های مختلف ورزشی شد. پاورلیفتینگ، مچ‌اندازی، فیتنس چلنج و ورزش‌های بومی و محلی از جمله رشته‌هایی هستند که کدخدایی در آنها فعالیت کرده و در برخی از آنها موفق به کسب مقام‌های استانی و کشوری شده است.
او در کنار فعالیت حرفه‌ای در عرصه ورزش، در حوزه مربیگری و داوری نیز فعالیت دارد و در رشته‌هایی از جمله والیبال، دوومیدانی، پاورلیفتینگ، فیتنس چلنج و بدنسازی، دوره‌های مربیگری و داوری را پشت سر گذاشته و به‌عنوان مربی، داور و مدرس فعالیت می‌کند. همچنین دارای مدرک مربیگری بین‌المللی بدنسازی است.
پاورلیفتینگ؛ رشته‌ای که بانوان ایرانی در آن درخشیدند
وی همچنین بر برگزاری جلسات و میزگردهای تخصصی با حضور ورزشکاران تأکید کرد و افزود: تشویق و حمایت مسئولان برای ورزشکاران بسیار ارزشمند است و می‌تواند انگیزه و پشتکار آنها را افزایش دهد.
خانواده؛ نخستین حامی یک ورزشکار
کدخدایی خانواده را نخستین و مهم‌ترین حامی ورزشکاران می‌داند و معتقد است بدون حمایت خانواده، ادامه مسیر قهرمانی برای بسیاری از بانوان دشوار خواهد بود.
او با اشاره به نقش همسران، پدران و مادران ورزشکاران گفت: خانواده نخستین کسانی هستند که به ورزشکار روحیه می‌دهند و او را تشویق می‌کنند. حمایت آنها فقط مالی نیست؛ حمایت روحی و حتی کمک در نگهداری از فرزندان و فراهم کردن زمان برای حضور مادر خانواده در تمرینات نیز اهمیت زیادی دارد.
او ادامه داد: در مسابقات می‌بینیم که همسر، پدر و مادر ورزشکار پشت در سالن منتظر هستند و با نگرانی و دلشوره، موفقیت و سلامت ورزشکارشان را دنبال می‌کنند. این حمایت برای یک ورزشکار بسیار ارزشمند است.
شکست، مقدمه پیروزی است
کدخدایی شکست را بخشی از مسیر قهرمانی می‌داند و معتقد است ورزشکار نباید با نخستین ناکامی، مسیر خود را رها کند.
او می‌گوید: شکست مقدمه پیروزی است. ممکن است در مسیر ورزش آسیب ببینیم یا شکست بخوریم، اما باید دوباره بلند شویم، مشکلات را اصلاح کنیم و مسیر را ادامه دهیم. من خودم نیز در مسیر ورزشی با شکست‌ها و آسیب‌هایی مواجه شده‌ام، اما تلاش کردم دوباره برگردم و تجربیاتم را در اختیار کسانی قرار دهم که بعد از من وارد این مسیر می‌شوند.
توصیه به دختران جوان؛ رشته ورزشی را آگاهانه انتخاب کنید
این بانوی ورزشکار در پایان، انتخاب درست رشته ورزشی و مربی را یکی از مهم‌ترین عوامل موفقیت می‌داند و به دختران جوان توصیه می‌کند پیش از ورود جدی به یک رشته، استعداد و علاقه خود را شناسایی کنند.
او سه عامل را برای موفقیت یک ورزشکار مهم دانست و گفت: استعدادیابی صحیح، انتخاب مربی مناسب و فراهم بودن محیط و امکانات مناسب برای تمرین و مسابقه سه عامل مهم برای موفقیت هستند.
کدخدایی افزود: به دختران جوان و حتی دختر خودم توصیه می‌کنم اگر می‌خواهند در یک رشته ورزشی موفق شوند، ابتدا استعدادشان به‌درستی شناسایی شود، سپس مربی خوب و محیط مناسب تمرین را انتخاب کنند و در نهایت در مسابقاتی شرکت کنند که با انگیزه و شوق بتوانند توانایی‌های خود را نشان دهند. انتخاب درست رشته و مربی باعث می‌شود وقت و عمر آنها هدر نرود و مسیر موفقیت را سریع‌تر طی کنند.
آمنه کدخدایی امروز در کنار فعالیت به‌عنوان ورزشکار، مربی، داور و مدرس، تلاش می‌کند تجربیات سال‌ها حضور خود در میادین ورزشی را به نسل جدید منتقل کند؛ زنی که معتقد است حمایت از ورزش بانوان نه‌تنها حمایت از یک ورزشکار، بلکه سرمایه‌گذاری برای سلامت و موفقیت نسل آینده است.
ورزش، عرصه‌ای برای اثبات توانمندی‌های انسانی است
در نهایت، باید پذیرفت که ورزش، عرصه‌ای برای اثبات توانمندی‌های انسانی است و در این مسیر، هیچ مرز جنسیتی وجود ندارد. شناخت گسترده‌تر ورزش‌هایی مانند وزنه‌برداری و مچ‌اندازی توسط بانوان، تنها یک ضرورت رسانه‌ای نیست، بلکه گامی است برای بازتعریف مفهوم «قدرت» در جامعه.
زمان آن فرا رسیده است که نگاه خود را از کلیشه‌های قدیمی فراتر ببریم و قهرمانانی را ببینیم که با هر بار برخاستن از زیر بار سنگین وزنه‌ها، مرزهای ناتوانی را جابه‌جا می‌کنند.
کدخدایی درباره ورود خود به رشته پاورلیفتینگ اظهار کرد: با تشویق خانواده و به‌ویژه شوهر خواهرم، آقای استخری که در این رشته فعالیت داشتند، من نیز به پاورلیفتینگ علاقه‌مند شدم و وارد این رشته شدم.
به گفته او، پاورلیفتینگ سال‌ها ورزشی سنگین و بیشتر مردانه تلقی می‌شد، اما بانوان ایرانی نیز در سال‌های اخیر نشان داده‌اند که می‌توانند در این رشته به موفقیت‌های چشمگیری دست پیدا کنند.
کدخدایی با اشاره به موفقیت بانوان ایرانی در این رشته افزود: خوشبختانه بانوان ایرانی در پاورلیفتینگ در کنار آقایان موفق شده‌اند به مدال‌ها و مقام‌های ارزشمندی در رقابت‌های آسیایی و کشوری دست پیدا کنند و من نیز خوشحالم که توانسته‌ام در این رشته به مقام برسم.
مچ‌اندازی؛ رشته‌ای سخت با آسیب‌های جدی
مچ‌اندازی یکی دیگر از رشته‌هایی است که کدخدایی در آن فعالیت دارد و موفق به کسب مقام شده است. او این رشته را ورزشی سخت و در عین حال دارای احتمال آسیب‌دیدگی می‌داند و معتقد است بانوان ایرانی در این رشته نیز توانسته‌اند جایگاه قابل توجهی به دست آورند.
او با اشاره به قهرمانان زن ایرانی در مچ‌اندازی گفت: بانوان ایرانی در این رشته نیز موفقیت‌های زیادی داشته‌اند. خانم رویا مهبودی قهرمان جهان هستند و خانم لیلا فروزانی قهرمانی آسیا را در کارنامه دارند. ورزشکاران زن دیگری نیز در سطح کشور و آسیا صاحب مقام هستند و خوشحالم که من هم در این رشته توانسته‌ام به مقام قهرمانی دست پیدا کنم.
کدخدایی همچنین از حضور خود در رقابت‌های پیش‌رو خبر داد و گفت که در آینده نزدیک در مسابقات کشوری مچ‌اندازی شرکت خواهد کرد.
از فیتنس چلنج تا چوب‌کشی؛ حضور در رشته‌های متنوع ورزشی
این بانوی ورزشکار در رشته فیتنس چلنج نیز سابقه کسب مقام استانی دارد و در این رشته به‌عنوان داور نیز فعالیت می‌کند.
چوب‌کشی، یکی از ورزش‌های بومی و محلی ایران، از دیگر رشته‌های مورد علاقه کدخدایی است. او در این رشته نیز تا سطح مسابقات کشوری پیش رفته و معتقد است ورزش‌های بومی و محلی علاوه بر جنبه ورزشی، بخشی از فرهنگ و میراث ورزشی ایران به شمار می‌روند.
هیچ مسابقه‌ای را بدون مقام ترک نکرده‌ام
کدخدایی مهم‌ترین موفقیت خود را مجموع فعالیت‌ها و مقام‌هایی می‌داند که در رشته‌های مختلف ورزشی به دست آورده است.
او می‌گوید: خداراشکر هر زمان که در مسابقه‌ای شرکت کردم، مقام به دست آوردم؛ چه مقام اول، چه دوم و چه سوم. هیچ‌وقت مسابقه‌ای نداشتم که بدون مقام به خانه برگردم.
به گفته این ورزشکار، یکی از خاطره‌انگیزترین بخش‌های فعالیت حرفه‌ای او، حضور در مسابقات پرتاب وزنه، دیسک و نیزه و تلاش برای حضور در رقابت‌های انتخابی آسیایی و جهانی است.
او در حال حاضر خود را برای حضور در مسابقات پاورلیفتینگ کشوری و انتخابی آسیایی آماده می‌کند و در رشته‌های پرتابی نیز برای حضور در رقابت‌های انتخابی و مسابقات بین‌المللی تلاش دارد.
کمبود امکانات؛ یکی از مهم‌ترین چالش‌های ورزش بانوان
کدخدایی مهم‌ترین چالش ورزشکاران زن را کمبود امکانات و هزینه‌های بالای ورزش عنوان کرد و گفت: متأسفانه برای بانوان امکانات ورزشی به اندازه کافی وجود ندارد. بسیاری از بانوان در کنار مسئولیت‌های خانوادگی و مادری، با هزینه‌های بالای تجهیزات، سالن و مسابقات نیز مواجه هستند.
او معتقد است ایجاد سالن‌های مناسب با هزینه‌های کمتر می‌تواند فرصت بیشتری برای حضور بانوان در ورزش فراهم کند.
کدخدایی تأکید کرد: بانوان ایرانی هم مادر هستند، هم زنان پرتلاش و هم ورزشکارانی که برای رسیدن به موفقیت تلاش می‌کنند. اگر امکانات مناسب‌تری در اختیار آنها قرار گیرد، قطعاً می‌توانند موفقیت‌های بیشتری برای کشور به دست آورند.
فعالیت در کنار ورزشکاران نابینا و ناشنوا
این بانوی ورزشکار همچنین سابقه فعالیت و همکاری با ورزشکاران نابینا و ناشنوا را دارد و می‌گوید: این ورزشکاران نیز با وجود محدودیت‌های موجود، توانسته‌اند در رقابت‌ها به مقام‌های مختلف دست پیدا کنند.
او تلاش برای انتقال تجربه به نسل جدید را یکی از وظایف خود دانست و گفت: هر جا احساس کردم ورزشکاری در مسیر موفقیت با مشکل مواجه است، تا جایی که توانسته‌ام به او کمک کردم و تجربیات خود را در اختیار دختران جوان و مادرانی که در رشته‌های ورزشی فعالیت دارند، قرار داده‌ام.
مطالبه از مسئولان؛ ورزشکاران را فقط در زمان مسابقه نبینید
کدخدایی یکی از مطالبات اصلی خود از مسئولان ورزشی را توجه بیشتر به ورزشکاران و حضور مسئولان در محل تمرین آنها عنوان کرد و گفت: دوست دارم مسئولان هیئت‌ها و رشته‌های مختلف، حداقل هر چند ماه یک‌بار به سالن‌های ورزشی و محل تمرین ورزشکاران، از جمله ورزشگاه حافظیه و ورزشگاه بیست‌ودوم بهمن سر بزنند، ورزشکاران را ببینند، با آنها گفت‌وگو کنند و از نزدیک در جریان مشکلات و نیازهایشان قرار بگیرند.
