در شرایطی مصرف خودسرانه قرص های اعصاب و روان سربه فلک کشیده است که بسیاری از اختلالات اضطرابی با تکنیک های غیردارویی برطرف می شود.
«هر وقت اضطراب شدید داشتم یک قرص ضداسترس می خوردم تا مثلا شارژ بشم اما بعد از یک سال گرفتار بیماری کبد شدم و دکتر گفت از عوارض مصرف این دارو است.» این تجربه آوا سهیلی دختر 27 ساله ای است که به مدت یک سال، بدون نسخه روانپزشک، قرص آرام بخش استفاده می‌کرد.رئیس انجمن علمی روانپزشکان ایران وحید شریعت 31 تیر گفت که «مصرف خودسرانه داروهای اعصاب و روان» در کلانشهرها افزایش یافته و «سرترالین» یکی از داروهایی است که افراد بدون توجه به عوارض خطرناک، خودسرانه آن را مصرف می‌کنند. این در حالی که است که بسیاری از «اختلالات اضطرابی» با «تکنیک‌های غیردارویی» قابل درمان است.
آمار اختلالات روانی در کشور طی ۲۰ سال گذشته روند افزایشی داشته و از ۲۱ درصد در دهه ۱۳۸۰ به ۳۰ درصد در حال حاضر رسیده است که به گفته کارشناسان، پاندمی کرونا یکی از مهم‌ترین عوامل افزایش اختلالات روانی در جهان و از جمله ایران بوده است.
در حالی افراد به مصرف خودسرانه داروهای ضد اضطراب مثل سرالاتین، فلوکستین، زاناکس و آلپرازولام رو آورده‌اند که تشدید انواع افسردگی، عوارض کبدی، کلیوی و مغزی، مسمومیت دارویی، تداخل دارویی، تشدید اختلال دوقطبی و کاهش میل جنسی از عوارض مصرف این داروها است.
مطالعات انجام گرفته در ایران و جهان حاکی از مصرف بالای داروهای اعصاب و روان است. بر اساس داده‌های سازمان همکاری و توسعه اقتصادی، استفاده از داروهای ضدافسردگی بین سال‌های ۲۰۰۰ تا ۲۰۲۰ در ۱۸ کشور اروپایی دو برابر و نیم شده است.
به گزارش خبرگزاری فارس فوق‌تخصص مغز و اعصاب اصغر شریفی می گوید برخی از افراد تصورشان این است که مصرف داروهای اعصاب و روان با تجویز پزشک ممکن است موجب وابستگی به دارو شود و به همین دلیل برای درمان اختلال به روانپزشک مراجعه نمی‌کنند و خودسرانه دارو می‌خورند.اما روانپزشک و متخصص اعصاب و روان مونا کروندی می‌گوید اتفاقا مصرف داروها اگر زیر نظر پزشک متخصص انجام شود، از آنجا که تحت کنترل است فقط به میزان لازم تجویز می‌شود، به همین دلیل وابستگی به دارو هم کمتر خواهد بود و اعتیادی در فرد ایجاد نمی‌کند.
مدیر گروه سلامت روانی و اجتماعی دانشگاه علوم‌پزشکی مشهد ندا اخروی می‌گوید افزایش سطح آگاهی مردم راجع به عوارض نامطلوب داروهای اعصاب و روان و جلوگیری از ارائه بدون نسخه این داروها در داروخانه‌ها، انجام مداخلات سلامت روان در مدارس و محل کار، سرمایه‌گذاری بر رشد روانی کودکان و نوجوانان، آگاهی عمومی از اختلالات روانی به عنوان یک مشکل و افزایش مهارت‌های کنترل استرس و اضطراب در کاهش مصرف خودسرانه و کنترل استرس راهگشاست.
