علی صاحبی روان‌شناس معروف ایرانی که به‌واسطه ترجمه کتاب‌های گلاسر و عضویت در مؤسسه ویلیام گلاسر معروف شد. او در سال 2008 مجوز رسمی فعالیتش را از دکتر گلاسر دریافت کرد و به عنوان مربی ارشد و عضو هیئت علمی او در ایران دوره‌های تئوری انتخاب را برگزار کرد. مدتی بعد صاحبی دوره‌های شناخت درمانی را زیر نظر خود شخص دکتر آلبرت آلیس، پایه‌گذار درمان عقلانی گذراند. علاوه بر این، آقای صاحبی دوره‌های طرح‌واره درمانی را گذراند و مدرک رسمی خودش در این زمینه را از جفری یانگ، بنیان‌گذار طرح‌واره درمانی دریافت کرد.
اما در سال 2001 از این پزشک 60 ساله تحت عنوان برقراری رابطه جنسی با یکی از بیماران خود شکایت شد که در طی سه سال رسیدگی به این پرونده در استرالیا، در تاریخ 20 تیر 1403 (2024) خبر شوکه‌کننده محکومیت دکتر علی صاحبی، موجب ناامیدی جامعه روان‌شناسان و طرفداران او شد. در این گزارش خانه بهاری به این ماجرا پرداختیم و دفاعی علی صاحبی و پیام همسرش را نیز در معرض دید شما قرار دادیم.
سکوت ایران در مقابل یک آبروریزی!
او در صبح روز پنجشنبه 4 جولای در دادگاه مدنی و اداری نیو ساوث ولز استرالیا به دلیل «رفتار حرفه‌ای نامطلوب» و «سوء رفتار حرفه‌ای» مجرم شناخته شد و دستور لغو مجوز فعالیتش صادر شد.
درصورتی‌که او ادعا کرده که به دلیل ناتوانی جنسی (اختلال نعوظ) اصلاً نمی‌توانسته وارد چنین رابطه‌ای شود؛ اما در جلسه استماع به گواه شاهدان مشخص شد که در زمانی که دارای همسر و فرزند بوده، این اتفاق رخ‌داده است.
تا به امروز سازمان نظام روان‌شناسی ایران واکنشی نسبت به این مسئله نداشته است و انتظار می‌رود نسبت به این موضوع سریعاً موضع‌گیری کرده و برخورد مناسب صورت بگیرد.
ماجرا چه بود؟
مسئله‌ای که در این پرونده باید به آن توجه داشت، این است که رضایت بیمار دراین‌رابطه اهمیتی ندارد و هرگونه ارتباط خارج از ارتباط درمانی، حتی یک رابطه دوستانه، از طرف یک درمانگر غیرحرفه‌ای و ممنوع است.
در رسانه‌ها داستان به این صورت مطرح شده است که طبق گفته‌های بیمار، او برای کنارآمدن با مرگ مادرش و مشکلات مالی خود به این روان‌شناس مراجعه کرده بود. علی صاحبی بعدازاین جلسه او را به یکی از جلسات گروه‌درمانی که در خانه شخصی‌اش برگزار می‌شد، دعوت کرد.
این جلسات با نوشیدن الکل همراه بود. مراجعه‌کننده در دادگاه عنوان کرده که بعد از یکی از این «جلسات گروهی» زمانی که مست بوده ارتباط بین آن‌ها فیزیکی شده است. او تأکید می‌کند که با این‌که هنوز هوشیار بوده؛ اما انتظار این رفتار را نداشته و تعجب کرده است.
وقتی از او می‌پرسد که چه اتفاقی دارد می‌افتد، علی صاحبی می‌گوید که عاشق اوست و می‌خواهد که یک رابطه عاطفی با او داشته باشد. مدتی بعد از شروع ارتباط این دو، روان‌شناس مشهور می‌گوید می‌خواهد به ایران بازگردد و فرزندانش را ببیند.
شاکی در این باره گفته است: «من فکر می‌کردم که ما باهم در رابطه هستیم. او کاری کرد که باور کنم با همسرش ارتباطی ندارد؛ اما وقتی به ایران رفت، عصبانی شدم.» آنچه در فضای اینترنت فارسی، دنبال‌کنندگان این روان‌شناس را بیشتر از هر چیزی متحیر کرده، پیام‌هایی است که بین این دو ردوبدل شده است.
علی صاحبی از ادبیاتی جنسی و زننده در این پیام‌ها استفاده کرده که نوشتن آن‌ها ممکن نیست. اما نکته عجیب این است که او در دادگاه ادعا کرده هیچ‌کدام از این پیام‌ها جنسی نیست و استعاری هستند. او همچنین می‌گوید؛ چون پیام‌ها به زبان فارسی بوده و برای دادگاه به انگلیسی ترجمه شده، از معنای استعاری خود دور شده‌اند. در این دادگاه چندین پیام صوتی هم پخش شده که در آن‌ها از ادبیاتی نامناسب و جنسی استفاده شده است.
در قسمتی از این پیام‌های صوتی او از «بدن ورزشکاری» بیمار خود تعریف کرده؛ اما باز هم ادعا می‌کند یک «استعاره» است. علی صاحبی می‌گوید رابطه‌ای بین این دو نبوده و در حد «دوست نزدیک» با او ارتباط داشته است. او همچنین رابطه جنسی با بیمارش را انکار می‌کند. او می‌گوید به‌خاطر اختلال ناکارآمدی جنسی مردانه اصلاً قادر به انجام چنین کاری نیست و حاضر است بابت این موضوع معاینه پزشکی و قانونی شود.
در این دادگاه دو نفر دیگر از مراجعان این روان‌شناس شهادت دادند که جلسات گروه‌درمانی او دورهمی‌هایی همراه با موسیقی، رقص، غذا و نوشیدنی الکی بودند. در حکم دادگاه نیوسات ولز آمده که علی صاحبی با دادگاه صادق نبوده و نه‌تنها به‌خاطر رفتار خود عذرخواهی نکرده؛ بلکه ابراز پشیمانی هم نکرده است. این دادگاه علاوه بر منع او از فعالیت درمانی، به مدت دو سال او را از درخواست تجدیدنظر منع کرده است.
پاسخ اینستایی علی صاحبی
علی صاحبی در واکنش به‌حکم دادگاه استرالیا پستی تحت عنوان «یک پاسخ» منتشر کرده است. او در بخشی از این پست که متن کامل آن را در تصاویر بالا مشاهده می‌کنید، این‌گونه مطرح می‌کند:
من علی صاحبی هستم و می‌بایست از شما عذرخواهی کنم. چون اشتباه بزرگی را مرتکب شدم. اشتباه من این بود که فردی از آشنایان در سال ۲۰۲۱ اتهامی به من وارد کرد که من آن را جدی تلقی نکرده و بدون مستندات کافی و بدون وکیل به جلسه دادگاهی وارد شدم که فرد شاکی با دو وکیل مبرز در دادگاه حضور داشتند و به‌واسطه عدم آگاهی من از فرایند و جدی‌نگرفتن ادعاها در وهله نخست و عدم آمادگی و عملکرد ضعیف در دادگاه به‌هیچ‌عنوان نتوانستم ادعاهایم را اثبات کنم.
نکته دوم این که گلایه‌ای دارم از عزیزانی که موضوعاتی را به‌صورت عمومی به من نسبت داده‌اند که در حکم دادگاه مندرج نبوده و حتی فراتر از ادعاهای فردی که به بنده اتهام وارد کرده بوده است! سپاسگزار عزیزانی هستم که کمی صبر پیشه کردند و از بنده و تیم ما نسبت به این موضوع پرسش کردند و فوراً واکنش نشان نداده‌اند. من باقدرت و جدیت برای ارائه مستنداتم برای رفع این اتهام اقدام می‌کنم؛ اما این به معنای نپذیرفتن اشتباهاتم نیست و حتماً برای جبران آن اقدام خواهم کرد.
پس از اقدام برای ارائه مستندات کافی و دفاع کامل حتماً شما را در جریان نتیجه خواهم گذاشت و حتی اگر حکم دادگاه کماکان به همین شکل باقی بماند، رأی دادگاه و تبعات آن را می‌پذیرم و حتماً درصدد جبران آن برخواهم آمد. از صمیم قلبم آرزو می‌کنم، در چنین شرایطی قرار نگیرید. همه ما مانند «چای کیسه‌ای» هستیم. فقط وقتی داخل آب جوش می‌رویم معلوم می‌شود که چقدر رنگ داریم امیدوارم این آب جوش طعم و عطر مسئولیت‌پذیری، اجتماع دوستی و درستکاری به همراه داشته باشد.
او در پست ویدئویی دیگری (در بالا مشاهده کنید) نیز از این اتفاق یک روایت دیگری را مطرح می‌کند و با جملاتی مثل انسان ممکن‌الخطا هست به دنبال آرام‌کردن جو حاکم بر فضای مجازی است.
در کنار همسرم خواهم ماند
امروز یک فایل صوتی از عاطفه سلطانی‌فر روان‌پزشک و استاد دانشگاه منتشر شده است که به دفاع تمام‌قد از همسرش یعنی علی صاحبی پرداخته است.
او در این پیام صوتی می‌گوید: درک می‌کنید من به‌عنوان همسر علی صاحبی در شرایطی بسیار دشوار اجتماعی و احساسی قرار دارم؛ اما صادقانه اعلام می‌کنم که با اشراف به جنبه‌های ناپیدای همسرم که در طول سالیان دراز زندگی با او ایجاد شده، هرگز حتی برای لحظه‌ای اعتمادم به او را از دست ندادم.
حواشی دیگر علی صاحبی
علی صاحبی از مخالفان همجنس‌گرایی نیز بوده که اوایل سال جاری در پیج شخصی خود در اینستاگرام با 40 هزار مخاطب، این موضوع را به عنوان یک «رفتار خودتخریب‌گر» علنی کرده بود که پس از وایرال شدن این ویدیو با کارزار جمع آوری امضایی برای ملزم کردن حذف این ویدیو رو به رو شد. که نهایتا او ویدیو را حذف و از مخاطبینش عذرخواهی کرده بود.
از طرفی خبرگزاری ایکنا نیز در مصاحبه‌های متعددی از نظریات این روان‌شناس معروف در جهان در سال‌های 98 الی 1400 استفاده کرده که این خود موضوعی برای حواشی علیه این خبرگزاری شده است.
این دو موضوع باعث شده است که هم‌زمان با انتشار خبر لغو پروانه فعالیت علی صاحبی، طرفداران همجنس‌گرایی و مخالفان جمهوری اسلامی با استناد به این خبر، در رسانه‌های خود علیه ایران جوسازی کنند.
انتشار این رسوایی در جهان
روزنامه نیویورک پست آمریکا نیز گزارشی با عنوان «روان‌شناس سلبریتی پس از آنکه متن اس‌ام‌اس‌های محکوم‌کننده‌اش نشان از رابطه جنسی با یک بیمارش را داد، مجوز کارش را [در استرالیا] از دست داد» نوشته سارا کیگان را منتشر کرده است و به تمام جزئیات این پرونده پرداخته است.
