به گزارش سرویس فرهنگ خانه بهاری؛ حامد مقامی، دانشجوی کارشناسی ارشد علوم ارتباطات دانشگاه تهران:
فیلم خانوادگی چیست؟ با دیدگاه ژانری میتوان فیلمهایی که هدفشان سرگرمکردن و جذب مخاطبان در هر سنی است را فیلم خانوادگی در نظر گرفت؛ بهگونهای که تمام اعضای خانواده از کودک و نوجوان و جوان تا میانسال و سالمند از دیدن آن لذت ببرند.
در این فیلمها معمولاً به موضوعات همهپسندی مانند دوستی و عشق و غلبه بر مشکلات پرداخته میشود. در یک دستهبندی دقیقتر میتوان فیلمهایی که به طور خاص حول محور مسائل و معضلات خانوادگی میچرخند را بهعنوان فیلم خانوادگی معرفی کرد.
چنین فیلمهایی بسته به موضوع و پرداخت ممکن است لزوماً برای همهی سنین مناسب نباشند. فیلم «قندون جهیزیه» که به مشکلات اقتصادی یک زوج جوان میپردازد را کمابیش میتوان از فیلمهای دستهی نخست دانست.
«قندون جهیزیه» نخستین فیلم علی ملاقلیپور در ژانر کمدی و محصول سال ۱۳۹۳ است. عطا (صابر ابر) و معصومه (نگار جواهریان) زوجی کمدرآمد و مستأجر هستند. عطا با تعمیر لوازمخانگی و معصومه با تهیهی ترشی خانگی کسب درآمد میکنند.
عطا از طریق بنگاه املاک مطلع میشود صاحبخانه که خارج از کشور است اجاره را افزایش داده و در صورت تأمیننکردن اجارهبها باید خانه را تخلیه کنند. تلاش عطا و معصومه برای یافتن خانهای مناسب با اجارهبهای کمتر با شکست مواجه میشود؛ بنابراین تصمیم میگیرند هرطورشده پول اضافه را تأمین کنند تا در همین خانه بمانند. در همین زمان بنگاهدار خانه را به یک گروه فیلمسازی معرفی میکند.
عطا علیرغم مقاومت اولیه، برای تأمین پول اجارهبها موافقت میکند که خانه را به گروه فیلمسازی اجاره دهد. ماجرا تا پایان فیلم با دردسرهایی که گروه فیلمسازی برای عطا و معصومه و همسایگانشان ایجاد میکنند پیش میرود. در پایان عطا و صاحبخانه بدون اینکه همدیگر را بشناسند با هم رودررو میشوند و عطا نهایتاً متوجه میشود تصوراتش از یک صاحبخانة مرفه بیدرد اشتباه بوده است.
از منظر مسائل خانوادگی، شاید بنیادینترین مضمون قندون جهیزیه تلاش یک زوج جوان برای حفظ زندگی علیرغم تمام مشکلات اقتصادی باشد. معصومه نمادی از یک زن قانع و سادهدل (هرچند نه سادهلوح) است که در هر وضعیتی از شوهرش که برای تأمین اجارهبها سخت تحتفشار است، حمایت میکند و تلاش دارد تنشها را به آرامش تبدیل کند.
از دیگر مضامین خانوادگی فیلم نقشزن در پاسداشت ارزشهای اخلاقی در خانواده است. عطا در تعمیر لوازمخانگی از قطعات بیکیفیت چینی استفاده میکند و معصومه بابت همین او را سرزنش میکند و سختیهای زندگیشان را ناشی از همین میداند.
عطا باورهای همسرش را خرافات مینامد؛ ولی درستی حرف معصومه بارها در خلال فیلم مشخص میشود. همچنین معصومه اصرار دارد که صاحبخانه را در جریان اجارهدادن خانه به گروه فیلمبرداری قرار دهند؛ ولی عطا باوجوداینکه چنین قولی میدهد از ترس مخالفت صاحبخانه این کار را نمیکند. بااینحال در پایان مشخص میشود که صاحبخانه شخصی باانصاف بوده و اگر عطا از آغاز با خود او صحبت میکرد نیازی به چنین دردسرهایی برای تأمین اجارهبها نبود.
در کنار خط اصلی داستان عطا و معصومه، شخصیتهای فرعی فیلم از برادر عطا گرفته تا همسایهها و بعضاً اعضای گروه فیلمبرداری و صاحبخانه هرکدام مشکلات خود را دارند. همین به طور غیرمستقیم بیانگر این است که هرکسی گرفتاریهای خاص خود را دارد و نباید در قضاوتکردن دیگران دچار خطا شد.
هرچند قندون جهیزیه کمی شعارزده به نظر میرسد، ولی در مجموع فیلمی خوشساخت است و بهویژه بابت بازی درخشان و باورپذیر صابر ابر و نگار جواهریان دیدنی است.




