به گزارش خانه بهاری سال‌هاست خانواده تاریخ و ادب بر سر نشانی خانه سعدی شیرین سخن در شیراز بلاتكلیف مانده‌اند. یك خانه قدیمی در بافت تاریخی شیراز، از جانب عده‌ای به‌عنوان محل زندگی این شاعر پرآوازه معرفی شده است كه معماری آن با معماری دوره سلجوقیان مطابقت ندارد؛ خانه‌ای كه در سقف آن به سبك معماری دوران زندیه و قاجاریه، آیینه و گچ‌كاری شده است و هیچ شباهتی به یك بنای 800 ساله ندارد.
البته گروه موافق اعتقاد دارند زمین لرزه‌هایی كه در سال‌های 1229 و1269 هجری قمری رخ داد و بافت قدیم شیراز را ویران كرد، در بازسازی خانه سعدی به سبك آن روزگار بی‌تأثیر نبوده است.
برای تصدیق این موضوع به سراغ كارشناس میراث فرهنگی، صنایع دستی وگردشگری فارس می‌رویم.«سیامك بصیری» با بیان اینكه قدمت این خانه تاریخی با توجه به كاوش‌های صورت گرفته به دوره قاجار برمی‌گردد، می‌گوید: طبق بررسی‌های انجام شده، نقشه این خانه تاریخی به بناهای قرن هفتم و هشتم هجری شمسی شباهتی ندارد.
وی در خصوص دلیل نامگذاری این خانه با نام سعدی بیان می‌كند: احترام و ارزشی كه بزرگان و اهالی این محله به سعدی شاعر نامی ایران داشته‌اند، موجب شده است كه بسیاری از اهالی شیراز و دوستداران فرهنگ و ادب این خانه را متعلق به او بدانند.
وی همچنین یادآور شد: از قبل از انقلاب اسلامی اختلاف نظرهایی در مورد نام این خانه تاكنون وجود داشته است و گروهی این خانه را با نام خانه سعدی می‌شناسند.
بصیری با اشاره به اینكه حیات سعدی در زمان حكومت سلجوقیان بوده و هر دوره یك نماد معماری انحصاری دارد، می‌افزاید: خانه‌های میراثی طبق این اصول كارشناسی و دوره آن مشخص می‌شود اما نكته قابل توجه اینكه در خانه مذكور، نمادی از دوره سلجوقیان مشاهده نشده است.
وی با اعلام اینكه در سال‌های قبل از انقلاب اسلامی برای پایان دادن به مناقشات، پس از برگزاری چند همایش فرهنگی، این خانه را به نام سعدی نامگذاری كرده‌اند، می‌گوید: طبق مطالعات انجام شده، بین این خانه در بافت تاریخی و دوران زندگی سعدی در قرن هفتم و هشتم ارتباطی وجود ندارد.
بصیری مالك اصلی این خانه باارزش تاریخی را كه در ضلع جنوبی مسجد شهدا و در مجاورت خانه منطقی‌نژاد و خانه صبار واقع شده است فردی فرهنگی و تاریخ دوست معرفی می‌كند كه نسبت به داشته‌های فرهنگی ایران زمین تعصب ویژه‌ای دارد.
كارشناس فنی اداره میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان در خصوص خانه‌هایی كه در بافت قدیم شیراز بنا شده و به ثبت ملی رسیده‌اند می‌گوید: بیشتر این خانه‌ها متعلق به دوران قاجاریه، زندیه و پهلوی است كه با تلاش كارشناسان اداره میراث فرهنگی استان در حال مرمت و نگهداری است.
سعدی سلطان غزل
یك كارشناس باستان‌شناسی و پژوهشگر نیز سعدی را سلطان غزل توصیف می‌كند و به می‌گوید: سعدی به دلیل غزلیات وصف‌ناپذیری كه به فارسی و عربی سروده، به سلطان غزل شهرت یافته است.
«محمد شاهیجانی» با یادآوری اینكه سعدی پس از پایان تحصیل در بغداد و بازگشت به شیراز، بوستان و گلستان را به رشته تحریر در آورده است، می‌گوید: در حكایت‌های او، شام، قدس، عراق، لبنان و مكه برای خواننده تداعی می‌شود، لحن این حكایت‌هانشان‌دهنده زاهد مسلكی و صوفی منشی این شاعر پر آوازه است.
وی درباره بازگشت سعدی از بغداد در حدود سال 620 هجری قمری بیان می‌كند: سعدی تحصیلات مقدماتی خود را در شیراز انجام داد و هنگامی كه فارس با هجوم مغول‌ها دچار آشوب وهرج و مرج شد، پس از حمله غیاث الدین، برادر جمال‌الدین خوارزمشاه به فارس و پناهنده شدن سعدبن زنگی به قلعه استخر، او شیراز را به قصد بغداد ترك كرد.
شاهیجانی با تأكید بر اینكه آثار سعدی مجموعه‌ای از یك دوره حكمت عملی است، می‌افزاید: حكمت عملی به زبان شاعرانه‌ای گفته می‌شود كه احساس هم به اندازه عقل در تكوین آن مؤثر است.
وی ادامه می‌دهد: بوستان منظومه‌ای تعلیمی است كه در قالب مثنوی و بر وزن شاهنامه فردوسی و اسكندرنامه نظامی سروده شده است. او پیش از اینكه به شیراز بازگردد تخلص سعدی را برای خود انتخاب كرده است.
انتهای گزارش//
