مسئول پژوهشکده تحول و ارتقای علوم انسانی و اجتماعی و عضو هیأت علمی دانشگاه شیراز گفت: انسجام اجتماعی و محبت میان اعضای خانواده مهم‌ترین عامل افزایش تاب‌آوری آنان در شرایط سخت است و این موضوع هیچ ارتباطی با ثروت یا منزلت اجتماعی ندارد.
به گزارش خبرنگار پایگاه خبری تحلیلی خانه بهاری، در فضایی که فشارهای اقتصادی و اجتماعی، تاب‌آوری خانواده‌ها را به چالش می‌کشد، ریشه اصلی این تاب‌آوری در انسجام عاطفی و ابراز محبت میان اعضای خانواده نهفته است.
در روزهایی که جامعه با چالش‌های گوناگون اقتصادی، فرهنگی و فضای جنگی روبه‌روست، پایداری و آرامش روانی خانواده‌ها اهمیت دوچندانی پیدا کرده است. خانواده، به‌عنوان نخستین و مهم‌ترین نهاد اجتماعی، نقشی حیاتی در حفظ ثبات عاطفی و روانی اعضا دارد و تاب‌آوری آن می‌تواند تعیین‌کننده میزان مقاومت اجتماعی هر جامعه باشد.
بسیاری از کارشناسان بر این باورند که تاب‌آوری خانواده صرفاً به امکانات مالی یا منزلت اجتماعی وابسته نیست، بلکه از درون مجموعه‌ای از عوامل فرهنگی، ارتباطی و عاطفی شکل می‌گیرد که پیوند اعضای خانواده را مستحکم می‌کند.
در جامعه امروز که فشارهای بیرونی به‌صورت مستقیم یا غیرمستقیم بر زندگی خانوادگی اثر می‌گذارد، شیوه مدیریت روابط، نحوه ابراز محبت و حفظ آرامش روانی در محیط خانه، بیش از هر زمان دیگری به یکی از موضوعات اصلی بحث‌های اجتماعی تبدیل شده است. در حقیقت خانواده‌هایی که ارتباط صمیمی‌تری میان اعضا ایجاد می‌کنند و توانایی تفکیک دغدغه‌های بیرون از خانه از فضای داخل منزل را دارند، در برابر بحران‌ها مقاوم‌تر عمل می‌کنند و فرزندانشان احساس امنیت و پایداری بیشتری دارند.
با توجه به اهمیت موضوع، خبرنگار خانه بهاری گفتگویی با عضو هیأت علمی دانشگاه شیراز انجام داد.
سید سعید زاهد زاهدانی، در گفت‌وگو با خبرنگار خانه بهاری با اشاره به اهمیت عوامل فرهنگی و اجتماعی در تاب‌آوری خانواده‌ها در دوران بحرانی، اظهار کرد: انسجام اجتماعی در خانواده بر پایه محبت است و هرچه روابط صمیمانه‌تری میان اعضا شکل بگیرد، تاب‌آوری خانواده نیز افزایش می‌یابد.
به گفته وی، این انسجام هیچ ارتباطی با ثروت یا جایگاه اجتماعی ندارد و مهم‌ترین مؤلفه در این مسیر، ارتباطات صمیمانه و ابراز محبت میان اعضای خانواده است.
زاهد زاهدانی افزود: در فطرت خانواده، محبت وجود دارد؛ مادر فرزندش را دوست دارد، پدر به فرزند خود علاقه‌مند است و فرزندان نیز عشق و احترام به والدین دارند. آنچه اهمیت دارد نحوه ابراز این محبت‌هاست؛ ابراز محبت می‌تواند با یک لبخند، یک جمله کوتاه یا یک نگاه تحسین‌آمیز صورت گیرد.
وی تأکید کرد که حتی اگر خانواده‌ها از نظر مالی در مضیقه باشند، این موضوع نباید مانع ابراز عشق و مهربانی شود، چراکه همین احساس و رفتارهای ساده می‌تواند پیوند اعضای خانواده را مستحکم‌تر کند.
این جامعه‌شناس در ادامه، یکی از راه‌های تقویت ارتباط میان اعضای خانواده را رفتارهای محبت‌آمیز دانست و گفت: ابراز احترام و عشق، مانند بوسیدن دست والدین در مناسبت‌هایی چون عید یا تولد، ارتباط عاطفی اعضا را تقویت و تاب‌آوری خانواده را افزایش می‌دهد.
زاهدانی همچنین به اهمیت جداسازی مسائل اجتماعی و مشکلات بیرون از خانه از فضای خانواده اشاره کرد و گفت: پدر خانواده نباید خستگی و اضطراب کاری را به خانه منتقل کند. هرچند گفت‌وگو و درد دل میان همسران ضروری است، اما بهتر است این مشورت‌ها دور از چشم فرزندان انجام شود تا آن‌ها دغدغه‌های فکری والدین را نپذیرند. کودکان باید والدین خود را قوی، آرام و محکم ببینند؛ پدر برای دخترش قوی‌ترین مرد دنیاست و مادر برای فرزندانش با محبت‌ترین زن.
وی با استناد به آموزه‌های قرآنی خاطرنشان کرد: قرآن کریم تأکید دارد که برخی ساعات شبانه‌روز مختص خلوت والدین است و این خلوت همان زمانی است که پدر و مادر می‌توانند برنامه‌ریزی و گفت‌وگوهای مربوط به خانواده را بدون حضور فرزندان انجام دهند.
عضو هیأت علمی دانشگاه شیراز با اشاره به شرایط جنگی امروز گفت: نباید اخبار و دغدغه‌های مربوط به جنگ مو به مو در بین فرزندان مطرح شود. ایجاد فضای امن و آرام در خانه اولویت دارد، هرچند در عین حال باید حس مسئولیت اجتماعی را در نوجوانان تقویت کرد.
وی تصریح کرد: می‌توان حضور در برنامه‌های جمعی و فعالیت‌های اجتماعی را به شکل تفریحی و خانوادگی مطرح کرد تا فرزندان علاوه بر احساس تعلق، از حضور در اجتماع لذت ببرند.
زاهد زاهدانی تأکید کرد: خانواده‌ای که محیط خود را امن، سرشار از محبت و آرامش می‌بیند، در برابر بحران‌ها مقاوم‌تر عمل می‌کند و این همان جوهره تاب‌آوری اجتماعی در سطح خانواده‌هاست.
