شاید گفتن و نوشتن از زنان و دختران موفق ایران زمین کار چندان مشکلی نباشد، چرا که در گوشه و کنار این سرزمین چه بسیارند بانوانی که در هر زمینه و رشتهای به محض ورود به عرصه فعالیت، تبدیل به یکی از موفقترین افراد آن حرفه شدهاند.
اما قطعا پیدا کردن و نوشتن از بانوانی که همواره سدشکن بوده و اولین نفری هستند که پا به دنیایی میگذارند که کاملا مردانه است، سخت و دشوار ولی شیرین است.
امروز از بانویی مقاوم و و پر تلاش روایت میکنیم که با همت و پشتکار و اعتقاد به خداوند موانع موجود را سپری کرد و عنوان اولین بانوی کاپیتان و دریانور خاورمیانه را به خود اختصاص داد و هنوز هم بعد از گذشت یک دهه در حرفه خود پیشتاز بوده و اولین زنی است که هم در کشور و هم خاورمیانه پا به عرشه ناو دریایی آن هم در قالب یک دریادار و کاپیتان گذاشته است.
دختری از دیار سروستان؛
راحله طهماسبی از دختران موفق استان فارس و شهرستان سروستان در گپ و گفتی دوستانه با خبرنگار ما ابتدا از نحوه ورودش به این حرفه خاص سخن گفت و صحبتش را اینگونه آغاز کرد که« همت بلند دار که مردان روزگار، از همت بلند به جایی رسیدهاند.»
او میگوید که سال 89، هنگامی که تصمیم گرفت در دورههای آموزشی دریانوردی شرکت کند، هیچ زنِ ایرانی در این عرصه فعالیت نمیکرد.
طهماسبی اما با پیگیریهای مداوم توانست در آموزشگاه «آریا دریای بندر لنگه» ثبت نام کند و از خرداد همان سال، زندگیاش وارد فاز جدیدی شد.
راحله خانم که حکم فرماندهی را دریافت کرده، آغاز ورودش به دریا را اینگونه توصیف کرد که «یکی از دوستان برادرم با او (برادرش) تماس گرفت و گفت قصد دارد در دورههای دریانوردی شرکت کند، برادم مخالفت کرد و گفت که علاقهای به این حرفه ندارد؛ اما من از او خواهش کردم تا اجازه دهد برای دورهها من هم شرکت کنم.»
و درست از همینجا بود که اولین سنگ بر سر راه راحله قرار گرفت، چون تا کنون هیچ بانویی در ایران و حتی خاورمیانه به این حرفه ورود نکرده بود، ولی پشتکار و اصرار او نتیجه داد و راهی بندر لنگه شد و علیرغم مخالفت مسئولان آموزشگاه و مسئولین و دیگران، نامنویسی کرد و دورههایش آغاز شد.
کاپیتان طهماسبی میگوید: « سال ۸۹ نزد مدیر آموزشگاه مذکور(کاپیتان عقیل خواجه) در بندر لنگه رفتم و او پیگیر موضوع ثبت نام من در کلاسهای آموزشی دریانوردی شد و بعد از گذشت چندین ماه توانستم در این آموزشگاه دوره دریانوردی را بگذرانم. دورههای جانبی دریانوری حدود ۶ ماه طول کشید و بعد آزمونی از ما گرفتند که ۱۹ آقا شرکت داشت و تنها خانم آزمون من بودم که بیشترین نمره را بهدست آوردم.»
این بانوی موفق سروستانی از مراحل تکمیلی که برای رسیدن به این جایگاه طی کرده نیز برایمان روایت کرده و میگوید: در عرصه دریانوردی، علاقهمندان بعد از پشت سر گذاشتن هر دوره آموزشی آکادمیک باید در دوره شفاهی شرکت کنند. به همین خاطر من پس از گذراندن دوره آموزشی در بندرلنگه عازم پایتخت شدم تا آزمون شفاهی را در سازمان بنادر تهران بگذرانم و خوشبختانه توانستم آن را با موفقیت پشت سر بگذارم و سپس به مدت یک سال و نیم دوره فعالیت در دریا را آغاز کردم.
سختی ها و سنگ اندازی ها؛
او از سختیهای کارش و سنگاندازیهایی پیش رویش نیز روایتها کرد و گفت: در اوایل حضور روی شناور خیلی اذیت شدم. مثلا میگفتند برای یک خانم کابین نداریم و اگر بخواهد روی کابین بماند، باید خودش امنیت خودش را تامین کند. ادارات مختلف، حتی نهادهای امنیتی نیز گاهی با تذکراتی به من، قصد منصرف کردنم از این راه را داشتند که خوشبختانه من محکم و مقتدر پیش رفتم تا امروز که در این جایگاه قرار دارم.
کاپیتان راحله تقریبا شش ماه روی شناور مسافربری کیش فعالیت کرده و بعد از آن نیز در شناوری در بندرعباس کار خود را ادامه داده تا اینکه در سال ۹۶ در آزمون افسری شرکت میکند و افسر دومی را دریافت و همان سال به عنوان افسر نمونه انتخاب میشود. پس از آن دورههای تدریس را سپری کرده و اکنون هم مدرس دوره فنون بقا در دریا است.
او که در سال ۹۷ به عنوان چهره بانوی نامی ایران شناخته شد، امسال و پس از ۳۹ ماه توانست مدرک «سیتایم دریایی» را کسب و از زمره زنان تاثیرگذار کشور معرفی شود.
این بانوی موفق که در حرفهای خاص مشغول به فعالیت است در خصوص رضایتش از این حرفه و راهی که در پیش گرفته، نیز اینگونه میگوید: به خاطر مخالفتها، سنگاندازیها، عدم حمایتها از حرفهاش، چندان راضی نیست؛ اما معتقد است چون خودش انتخاب کرده و سدشکن این شغل بوده و راهگشای دیگر بانوان برای این کار است، احساس رضایت دارد و به قول خودش هم راضی است و هم ناراضی.
طهماسبی با ابراز گلایه از مسئولان استان، کشور و حتی شهر خودش به این نکته اشاره و تاکید بسیار کرد که هیچگونه حمایتی از سوی هیچ یک از ادارات و نهادها نشده و گاهی نیز همانند “سیبل” او را نشانه گرفتند تا تمام تیرهای مشکلات به او اصابت کند و کسی به دادش نرسید و حتی تشویقش هم نکردند.
محدودیت هایی که به موفقیت تبدیل شد؛
از راحله در مورد محدودیتهای شغلیاش که پرسیدیم، این حرفه را برای یک بانویی که تازه قدم در این مسیر گذاشته سراسر محدودیت دانست و گفت: نه سازمان بنادریها میدانستند با من چگونه راه بیایند و نه خودم میدانستم چطور در این مسیر پیش بروم، حتی صاحبان کشتی قبول نمیکردند من را به عنوان پرسنل بپذیرند، چون یا کابین نداشتند به من بدهند یا حقوق کافی پرداخت نمیکردند، خلاصه این حرفه ابتدا تا انهتا برایم سراسر محدودیتهایی بود که همه را محکم و با اقتدار پشت سر گذاشتم تا به این نقطه برسم.
و بالاخره با تلاش و پشتکار فراوان با تمام محدودیتها در اردیبهشت ماه سال۱۴۰۲موفق به گذراندن دوره فرماندهی در بوشهر شده و در بهمن ماه همان سال امتحانات فرماندهی را در چابهار و بندرعباس با موفقیت به اتمام رسانده و مدرک فرماندهی خویش را دریافت نمودم.
امسال برای خانم طهماسبی یک روز تاریخی و سرنوشت ساز دیگر رقم خورد روزی که یک گام بلندتر در راستای تحقق هدفش برداشت و با شرکت در آزمون فرماندهی تبیدیل به نفر اول کشتی شد. او در حال حاضر معرف کاپیتانی دریانوردی است و البته تا همین مرحله هم هیچ زنی در ایران موفق به اخذ این مدرک نشده است.
او میگوید:«سکاندار سابق کشتی قرار است به نفر نخست روی شناور تبدیل شود. چون تا حالا مسئولیت ناوبری را به عهده داشتم و فعالیتم با سیستمهای ارتباطی، رادار و … بود و در واقع بعد از کاپیتان کشتی من بهعنوان سکاندار شناخته میشدم. یعنی جانشین فرمانده؛ قبلا دستور میگرفتم ولی حالا که کاپیتان شدم، دستوردهنده میشوم.
کلام آخر؛
در آخر از تنها بانوی کاپیتان ایران در مورد اینکه آیا از دختر و ایرانی بودنش راضی است یا خیر سوال پرسیدیم که او اینگونه پاسخ داد: که واقعا معتقدم که یکی از بندههایی هستم که خداوند واقعا من را دوست دارد و اگر حامی من نبود به هیچکجا نمیرسیدم. از صمیم قلب عاشق خدا هستم و همه پیشرفتهایم را مدیون لطف پرودگار و تلاش خود میدانم از اینکه یک دختر هستم بسیار خوشحالم و هیچ وقت نخواستم و نگفتم ای کاش پسر بودم چون تمام کارهایی که یک مرد میتواند انجام دهد را به راحتی انجام میدهم و از عهدهاش برمیآیم؛ ایرانی بودن را برای خودم افتخار میدانم و با اینکه بارها پیش آمده موقعیت رفتن داشته باشم قبول نکردم چون اول کشورم و سپس شهرم سروستان را بسیار دوست دارم.
طهماسبی تنها بانوی کاپیتان کشتی و فرمانده ناو دریایی به عنوان حُسن ختام گفتگویش خطاب به آنان که حمایتش که نکردند هیچ؛ بلکه راه را هم برایش سختتر کردند، اینگونه سرود که « مدعی خواست که از بیخ کَنَد ریشه ما، غافل از آنکه خدا هست در اندیشه ما».



