بیماریهای عفونی توسط عوامل متعددی شامل باکتری، ویروس، قارچ و… به وجود میآیند. در بین تمامی این عوامل، ویروسها براي ادامه حيات و تكثير خود، نیاز به سلولهايی از بدن سایر موجودات زنده دارند.معمولاً هر ویروس، تنها میتواند در یک یا چند نوع مشخص از سلولهای موجود هدف قرار گرفته و زندگی کند؛ برای مثال، ويروس آنفلوانزا به سلولهای دستگاه تنفس فوقاني و ويروسهای مولد بيماريهاي اسهالي به سلولهاي دستگاه گوارش بهویژه رودهها علاقهمند هستند.
حرارت الكل و مواد ضدعفونيكننده نیز موجب تخریب اچآیوی و غیرفعالشدن ویروس میشوند همانطور که اشاره شد، سلولهای هدف ويروس HIV ، گلبولهاي سفيد خون هستند؛ بنابراین ويروس باید از طریقی وارد بدن شده و به گلبولهاي سفيد دسترسي پیدا کند.
برای تحقق این امر، نیاز است مقادیری از خون يا ترشحات حاوي گلبولهاي سفید آلوده به ويروس (مانند مایع منی یا ترشحات واژن)، با خون و يا مخاط آسیبدیده بدن فرد سالم در تماس قرار گیرد.بهطورکلی ويروس اچآیوی از 3 راه اصلي زير میتواند وارد بدن انسان شود:تزریق خون و فرآوردههای خونی یا هرگونه جسم تیز برنده که آلوده به خون تازه باشد مانند سوزنهای استفاده شده در تزریق مشترک مواد مخدراز طریق انواع رابطههای جنسی پرخطر و محافظت نشدهاز طریق انتقال مادر به نوزاد در حین زایمان و دوران شیردهیویروس مذکور نمیتواند از طریق بوسه معمولی، دستدادن، نیش حشرات، استفاده از وسایل مشترک، خوردن غذای مشترک، سرفه، عطسه و… منتقل شود
هنگامه نامداری تبار، رئیس اداره کنترل ایدز وزارت بهداشت به مناسبت آغاز پویش “من هم تست HIV میدهم” با بیان اینکه HIV یک بیماری عفونی و کاملاً قابلکنترل است، اظهار داشت: قابلکنترل بودن HIV بهشرط این است که بهموقع تشخیص داده شود و به شکل درست و دقیقی تحت درمان قرار گیرد و در این صورت افراد مبتلا به HIV نهتنها زندگی نرمالی خواهند داشت بلکه بیماری را نیز به دیگران منتقل نمیکنند.وی با بیان اینکه اکنون تشخیص بیماری HIV یک عامل مهم در کنترل و پیشگیری بیماری است، گفت: اکنون بسیاری از افراد مبتلا به HIV شناسایی نشدهاند ازاینحیث پویش “من هم تست HIV میدهم” را از 20 آبان تا 20 آذرماه راهاندازی کردیم و دو هدف شناسایی و تحت درمان قراردادن بیماران و اطلاعرسانی به جامعه و کاهش ترس از HIV را دنبال میکنیم.
رئیس اداره کنترل ایدز وزارت بهداشت از همکاری سازمانهایی همچون سازمان زندانها، بهزیستی، وزارت کشور، ستاد مبارزه با مواد مخدر و بخشهای مختلف وزارت بهداشت از جمله اداره اعتیاد، اداره HIV و… در پویش “من هم تست HIV میدهم” خبر داد. نامداری تبار درباره روشهای آلودهشدن به ویروس HIV یادآور شد: ویروس HIV فقط در گلبولهای سفید قادر به ادامه حیات است و گلبولهای سفید نیز در خون و ترشحات وجود دارند؛ بنابراین HIV در روابط معمولی همچون آشامیدن، روبوسیکردن و دستدادن قابلانتقال نیست و درصورتیکه خون افراد با هم تلاقی یابد ویروس منتقل میشود.
وی افزود: درگذشته ویروس HIV از طریق مادر به جنین و همچنین با استفاده از شیر مادر به نوزاد قابلانتقال بود اما خوشبختانه دستاورد بزرگ دانشمندان ما این بوده که طی چند سال اخیر از بین افراد شناسایی شده، انتقال از طریق مادر به جنین یا کودک یافت نشده است.
رئیس اداره کنترل ایدز وزارت بهداشت همچنین خبر داد: طی چند سال اخیر از بین افراد شناسایی شده هیچکدام انتقال از مادر به کودک نبوده و این در حالی است که برخی از مادران در دوران بارداری HIV مثبت داشتند اما پس از دارو گرفتن، سطح ویروس در خونشان پائین آمده و نوزادهای آنان فاقد HIV بوده و سالم هستند که موفقیت بزرگی در زمینه کنترل HIV به وجود آمده است.وی گفت: از سوی دیگر با برنامههای منسجمی که در جهت کاهش آسیب در بین مصرفکنندگان مواد تزریقی صورتگرفته است، ضریب انتقال در گروه معتادان تزریقی پائین آمده است و اکنون الگوی انتقال بیشتر از طریق روابط جنسی است.رئیس اداره کنترل ایدز وزارت بهداشت با بیان اینکه HIV امروز مخصوص گروه خاصی نیست، گفت: ما نباید فکر کنیم هرکس HIV دارد حتماً جزو یکی از گروههای پر خطر بوده است؛ اگرچه در بین گروههای پر خطر احتمال ابتلا به HIV بیشتر است.
انقلابی بزرگ در پیشگیری و کنترل HIV صورتگرفته است
نامداری تبار اضافه کرد: انقلابی بزرگ در پیشگیری و کنترل HIV صورتگرفته است و اکنون داروهای ضدویروس ایدز بسیار مؤثر هستند اما درعینحال تأکید میکنیم که درمان قطعی برای HIV وجود ندارد به عبارتی نمیتوان ادعا کرد که ویروس به طور کامل از بین میرود اما داروها توان این را دارند تا میزان ویروس در خون را به صفر برسانند بنابراین افراد مبتلا نهتنها دچار عوارض بیماری نمیشوند بلکه باعث انتقال بیماری هم نمیشوند.
به گفته وی، اگر بیمار مبتلا به ایدز روند دارو گرفتن را قطع کند، دوباره میزان ویروس HIV در خون او افزایش مییابد به عبارتی رفتار این ویروس همچون دیابت در بیمار شده است.رئیس اداره کنترل ایدز وزارت بهداشت در پاسخ به سؤالی در خصوص استفاده از سوزن آلوده در محیطهای انجام خالکوبی اظهار داشت: ما توصیه میکنیم که حتماً رعایت بهداشت برای جلوگیری از انتقال هپاتیت و سایر بیماریهای عفونی جدی تلقی شود اما نگرانی برای انتقال HIV از طریق سوزن چه در محلهای انجام خالکوبی، چه در محیطهای آرایشگاهی و چه در دندانپزشکی کمتر است چرا که ضریب انتقال از طریق سوزن 3 دهم درصد است اما سایر بیماریهای عفونی منتقل میشوند و البته توصیه قطعی ما رعایت بهداشت است.
وی با اشاره به تأثیر رسانهها در اطلاعرسانی و آگاهسازی در مورد ایدز گفت: متأسفانه در مورد بیماری ایدز، در دهه نخست شیوع این بیماری، HIV در اذهان عمومی تبدیل به یک هیولا شد اما اکنون ما با یک بیماری عفونی سروکار داریم که با مصرف دارو، فرد بیمار میتواند زندگی نرمال داشته باشد و بیماری را به کسی منتقل نکند.وی از آمادهشدن رویکرد نوین آموزش HIV خبر داد و تأکید کرد که اگر این رویکرد باهنر رسانه درهمآمیخته شود میتوان به مخاطبین کمک بسزایی کند.


