قبرستان دارالسلام شیراز یکی از قدیمیترین آرامستانهای تاریخی ایران و سومین قبرستان مهم جهان اسلام به شمار میرود. این گورستان که در مرکز شهر شیراز قرار دارد، قدمتی بیش از هزار سال دارد و محل دفن بسیاری از علما، عرفا، بزرگان دینی و شخصیتهای تاریخی است. برخی مورخان حتی معتقدند نخستین دفن در این مکان به قرن اول هجری بازمیگردد و همین موضوع اهمیت تاریخی دارالسلام شیراز را دوچندان کرده است.
به گزارش خانه بهاری، قبرستان دارالسلم شیراز که معروف به دارالسلام است،این قبرستان با قرار گرفتن مرکز شهر شیرازمحل دفن بسیاری از بزرگان، عرفا، علماء، محققان و است که به گفته بسیاری از مورخان تاریخ نویس نخستین قبری که در دارالسلم شیراز قرار گرفته به سال 24 هجری در زمان حیات پیامبراکرم(ص) باز میگردد و حتی برخی معتقدند قدمت این مکان به قبل از اسلام میرسد. که با اجرای طرح توسعه حرم شاهچراغ(ع) در جابهجایی غیراصولی برخی سنگقبرها حین اجرای عملیات توسط کارگران اجرای نامناسب طرح و تخریب قبور بهدنبال داشته است.
دفن تار مویی از پیامبر در داالسلام
جنید شیرازى در کتاب خود آورده است که ابوسائب از پدرش تار مویى از پیامبر را به ارث برد و پس از درگذشت او، آن را بنا به وصیتش در گورستان دارالسلام شیراز به خاک سپردند. در این کتاب آمده است که پدر ابوسائب تاجری ثروتمند بوده است. بعد از وفاتش دو پسر او اموال پدر را قسمت کردند.
وقتی به موی حضرت رسول(ص) رسیدند برادر ابوسائب گفت: مو را نیز با قیچی به دو نیم میکنیم ولی ابوسائب در جواب برادرش گفت: که موی رسول (ص) شریف تراز آن است که با قیچی به دو نیم کنیم، این کرامت از آن من و تمام ثروتم از آن تو و ابوسائب هنگام وفات وصیت کرد که بعد از پوشانیدنش در کفن این مو را در چشم راستش بگذارند.
مقبره سبز رنگ به نام سربازامام عصر(عج)
مقبرههای قدیمی با خطهای ممتاز رقاع، کوفی، بنایی، ثلث، نسخ و نستعلیق کندهکاری شده و تصاویری از قیچی، شانه، آینه و ابزار شغلهای در گور خفتگان بر این سنگها حک شده است.مقبرهای با رنگ سبز در این گورستان به چشم میخورد که معروف به مقبره سرباز امام زمان است.
آرامگاه محمود دهدار ریاضیدان اوایل قرن نهم هجری
برخی از علما و شهدای قیام 16 خرداد 1342 مردم شیراز نیز در این آرامستان دفن شدهاند. آرامگاه شاه داعیالیالله و پسرش، از سادات حسینی که نسبتشان با 19 پشت به زید بن علی بن حسین (ع) میرسد، آرامگاه محمود دهدار ریاضیدان اوایل قرن نهم هجری، آرامگاه ابوسائب، مشهور به شهرهالنبی و مقبره مشیر از وزرای فارس در اوایل قاجاریه در این محل قرار دارد.
قبر ابوالسائب تا به امروز در گورستان دارالسلام باقى مانده است و بر روى آن سنگ قبر بزرگى از دوره قاجار وجود دارد و به شهره النبی مشهور است.
بسیاری از ائمه جمعه شیراز از زمان زندیه تا قاجاریه نیز در این گورستان به خاک سپرده شدهاند و گفته میشود شخصیتهایی مانند عبدالغفار خوی شبستری و نیز شیخ ابوصاحب که از یاران حضرت رسول (ص) است، در این قبرستان دفن هستند.
یکی از روایتهای مشهور درباره قبرستان دارالسلام شیراز مربوط به دفن تار مویی از پیامبر اسلام (ص) در این آرامستان است. گفته میشود ابوسائب که مویی از پیامبر را به ارث برده بود، در زمان وفات وصیت کرد این یادگار مقدس همراه او دفن شود. به همین دلیل قبر او در دارالسلام شیراز با نام «شعره النبی» شناخته میشود و تا امروز مورد توجه بسیاری از زائران و علاقهمندان تاریخ اسلام قرار دارد.
وسعت 10 هکتاری ودفن 1357 مرده
وسعت این قبرستان درحدود 10هکتار است و حدود 10هزارسنگ قبر درآن وجود دارد و همچنین در کتاب «تذکره هزار مزار» از 27شخصیت مهم که جزو مشایخ و بزرگان تاریخ ایران بودهاند، نام برده شدهاست که در این خاکستان آرمیدهاند.
وجود 4 نماد در سنگ قبر های دارلسلام
در ساخت سنگ قبرها از نمادهای گوناگونی استفاده شدهاست که 4 نماد بیشتر از دیگر نمادها بهچشم میخورد. نخستین نماد، قابی عمودی یا افقی به شکل محراب است که نماد پنجرهای است به سمت نور.
نماد بعدی درخت سرو است که در اندیشه ایران باستان نشان دهنده جاودانگی است.
نماد دیگر، تصویری از یک پرنده است که بر بلندترین نقطه درختهای سرو نشسته است و به پشت سرش نگاه میکند. پرنده نماد خروج روح از بدن است.
کریم خان زند بعد از مرگ شیخ عبدالنبی، به علت احترام زیادی که برای شیخ عبدالنبی امام جماعت شیراز قائل بوده است، دستور میدهد که 40 بار شتر گندم به کربلا برود و در ازای آن خاک کربلا را به شیراز بیاورند و با آن خاک، شیخ عبدالنبی را دفن کنند و چون شیخ سلم واسطه آوردن تربت کربلا شده است، قبرستان به این نام خوانده شده است و این بخش از مجموعه دارالسلام همچنان به صفه تربت مشهور است.
تصاویر گرافیکی از مشاغل مختلف از نمادهای دیگری است که بر روی سنگ قبرهای خاکستان دارالسلام مشاهده میشود. پس از وفات شخص، علاوه بر نگارش مشخصات فردی، پیکتوگرام یا تصویر گرافیکی از حرفه متوفی بر سنگ قبرش حک میکردند. نمادهایی مربوط به شغلهای آهنگری، پهلوانی، کشاورزی، عشایر، قالیبافی، باغبانی، خیاطی و سایر شغلها از جمله نمادهایی است که بر سنگ قبرها حک شده است.
استفاده از طرحها در سنگ قبر های داراسلام شیراز بیانگر ویژگی هنری و تاریخی گورستان دارالسلام است که به همین دلیل شهرداری شیراز با همکاری سازمان میراث فرهنگی کار احیا و مرمت این قبرستان را آغاز کردهاند و قرار است این خاکستان به یک مرکز گردشگری تاریخی و مذهبی تبدیل شود.
امروزه قبرستان دارالسلام شیراز علاوه بر اهمیت مذهبی، یکی از جاذبههای تاریخی و گردشگری این شهر نیز محسوب میشود. وجود سنگمزارهای تاریخی با خطوط کوفی، نسخ و نستعلیق، نقوش نمادین مرتبط با مشاغل و همچنین آرامگاه بسیاری از شخصیتهای علمی و مذهبی باعث شده است این گورستان به یک گنجینه ارزشمند از تاریخ و فرهنگ اسلامی تبدیل شود.
به گزارش خانه بهاری؛ سال۹۴ مسوولان وقت شهرداری شیراز از اجرای آن با مشارکت اوقاف، میراثفرهنگی و شهرداری در قالب برنامهای پنج ساله خبر دادند، قرار بود دارالسلام بازسازی و احیا شود، اما آنچه در عمل و تاکنون مشاهده شده، اولا توقف این طرح طی بازه پنج، شش ساله گذشته و ثانیا اجرای نامناسب و نگرانکننده آن در روزهای پایانی سال گذشته است؛ چراکه اخباری از جابهجایی غیراصولی و آسیبزای برخی سنگقبرها حین اجرای عملیات توسط کارگران مخابره و گزارششده که نگرانی از اجرای نامناسب طرح و تخریب قبور چندصدساله سومین گورستان تاریخی جهان اسلام را بهدنبال داشته است.
بخش FAQ (خیلی مهم برای رتبه 1)
این قسمت خیلی روی سئو تاثیر دارد:
قبرستان دارالسلام شیراز کجاست؟
قبرستان دارالسلام در مرکز شهر شیراز و در نزدیکی شاهچراغ قرار دارد و یکی از قدیمیترین آرامستانهای تاریخی ایران محسوب میشود.
چرا دارالسلام شیراز مهم است؟
این قبرستان محل دفن بسیاری از علما، عرفا و شخصیتهای تاریخی است و به عنوان سومین قبرستان مهم جهان اسلام شناخته میشود.
آیا تار موی پیامبر در دارالسلام دفن شده است؟
بر اساس برخی منابع تاریخی گفته میشود ابوالسائب هنگام وفات وصیت کرده بود تار مویی از پیامبر اسلام همراه او دفن شود.
انتهای گزارش/
بروزرسانی شده در تاریخ 23 اسفند 1404
