علائم هشدار دهنده اعتیاد فرزند نوجوان را بشناسیم/ اگر فرزندمان به اعتیاد روی آورده چه اقداماتی برای بهبودی او انجام دهیم

به گزارش پایگاه خبری تحلیلی خانه بهاری، متاسفانه شاهد کاهش سن اعتیاد در جامعه هستیم؛ والدین باید علائم هشداردهنده گرایش فرزند خود را بشناسند و حالا که متوجه شدند هم باید یک رفتار مناسب با فرزندشان در پیش بگیرند.

در همین خصوص با سولماز علیزاده اهدایی کارشناس ارشد روانشناسی بالینی، روان درمانگر و مدرس دانشگاه به گفتگو می نشینیم:

وی با اشاره به پایین آمدن سن اعتیاد در جامعه گفت: سن اعتیاد تا جایی کاهش یافته که حتی باید به بروز علائم اعتیاد در بچه های زیر سن نوجوانی نیز توجه کرد؛ نوجوانی قبلا از سن 15 سالگی در نظر گرفته می شد، اما اکنون خود سن بلوغ و نوجوانی نیز پایین آمده و حتی گاهی بچه های پنجم دبستانی وارد سن بلوغ شده اند.

سولماز علیزاده اهدایی افزود: زمانی که فرد وارد سن بلوغ می شود، از نظر روانی، عاطفی و رفتاری دچار تغییر می شود و به تعبیری وارد بحران بلوغ می شود که مربوط به شرایط هورمونی، سبک تربیت و … می باشد که در نوع بلوغ افراد تاثیر دارد.

کارشناس ارشد روانشناسی بالینی تاکید کرد: هر چقدر والدین در سنین قبل از بلوغ و دوران کودکی، ارتباط والد و فرزندی موثرتری ایجاد کرده باشند در سن بلوغ و نوجوانی ارتباط صمیمانه تری با فرزند خود داشته باشند و نوجوان مسائل و مشکلات خود را راحت تر با والدین در میان می گذارد.

به گفته این روان درمانگر، اما اگر تعاملات بین والدین و فرزندان دورکننده و سرزنش کننده باشد در سن نوجوان کنترل نوجوان دشوار خواهد شد و والدین با یک والدین دشوار مواجه می شوند.
وی افزود: کاهش سن بلوغ از دلایل اصلی کاهش سن گرایش به اعتیاد است و در دسترس بود مواد مخدر، تاثیر جمع همسالان و جلب توجه و تایید نوجوانان همسن خود سبب می شود نوجوان به سمت اعتیاد برود.

علیزاده به تمایل نوجوان به مصرف سیگار در جمع همسالان به عنوان حسی از بزرگسالی گفت: این کار باعث تایید شدن در بین همسالان و تعلق به گروه می شود و اگر این حس تایید و تعلق را در خانواده دریافت نکرده باشد به راحتی موجب گرایش وی می شود و پیشنهاد همسالان را مثلا تعارف کردن سیگار و انواع مواد مخدر مثل گل را بپذیرد.

این کارشناس ارشد روانشناسی همچنین به محدودیت های دختران در جامعه اشاره کرد و گفت: استفاده از داروهای اضطراب و افسردگی و آرامبخش در دوز بالا با هدف دستیابی به آرامش نیز به عنوان یک عامل وابسته کننده بیشتر در دختران نوجوان مشاهده می شود؛ دختران ما در نوجوانی اغلب گوشه گیرتر می شوند و اعتیاد به چت کردن، ارسال تصاویر نامناسب در فضای مجازی و … در آنها نمود بیشتری دارد؛ در مجموع عمدتا اغلب دختران نوجوان در سن بالاتر از پسران به مصرف مواد روی می آورند.

وی با اشاره به علائم هشداردهنده اعتیاد در نوجوان به والدین عنوان کرد: هشدارها در چند زمینه روانی، اجتماعی، ظاهری عوامل رفتاری از علائمی هستند که والدین می توانند با مشاهده آنها به گرایش به اعتیاد فرزند نوجوان خود شک کنند.

وی افزود: اضطراب و افسردگی و پرخاشگری از سایر این علائم به شمار می روند، همچنین منزوی شدن و دوری کردن از جمع خانواده باید مورد توجه والدین قرار بگیرند و با تصور علائم سن بلوغ آن را سرسری نگیرند؛ شدت پرخاش ناشی از اعتیاد بسیار شدیدتر است و در مقابل یک حرف کوچک ممکن است با فورانی از خشم بروز کند و حتی با حمله به اعضای خانواده نمود می کند.

علیزاده، دوری کردن از مهمان آمدن و مهمانی رفتن، علاقه نداشتن به رفتن بیرون از خانه و فراری بودن از کلاس درس و مدرسه، درگیری فیزیکی در مدرسه با همسالان، لجبازی با معلم، مدیر و … در مدرسه و … را از سایر این علائم دانست.

وی علائم ظاهری را مشخصه های خوبی برای توجه والدین به اعتیاد نوجوان عنوان کرد و گفت: لاغری، رنگ پریدگی، قرمزی چشم ها و کبودی و تیرگی رنگ لب ها و … از این علائم است.

این روانشناس با تاکید بر اقدامات لازم پس از احتمال اعتیاد فرزند نوجوان از سوی والدین اظهار کرد: اولین کار اینکه با نوجوان وارد صحبت باز، صادقانه و جدید با فرزندمان شویم؛ یا مادر یا پدر هرکدام که رابطه بهتری دارند با فرزند صحبت کنند؛ در این صحبت کردن عدد و ارقام هم عنوان می کنیم مثلا به او می گوییم سه ماه است که عصبی شده ای و 10 بار با بچه های محله درگیر شده ای، 5 بار با ما دعوای شدید داشتی، اشتهای تو هر 3 روز زیاد و کم می شود و علت آنها را ضمن اینکه به او تاکید می کنیم هر مشکلی هست من کنارت هستیم، جویا می شویم؛ حتی رک و بدون سرزنش و قضاوت با او صحبت می کنیم و حتی در خصوص آیا چیزی از مواد مخدر مصرف کرده ای از او می پرسیم و می خواهیم تا 2 روز دیگر با هم صحبت کنیم و به او برای گفتن حرفهایش زمان می دهیم.

علیزاده تاکید کرد: در میان صحبت ها درباره مخاطرات و پیامدهای مواد مخدر توضیحاتی به او می دهیم و حتی چهره او اگر تحت تاثیر مواد قرار گرفته به راحتی به او بگوییم.

وی افزود: در مقابل تنها بیرون رفتن نوجوان 12 یا 14 ساله برایش حد و مرزها را مشخص می کنیم، درباره اینکه بهداشت فردی او که تحت تاثیر مواد مورد بی توجهی قرار گرفته هم هشداری است برای اعتیاد که باید به نوجوان بگوییم چه مواردی باعث شده تا نشانه اعتیاد در ظاهرش می باشد.

این کارشناس ارشد روانشناسی با اشاره کوتاهی به موارد موثر در پیشگیری برای گرایش به مواد مخدر و داروها هم گفت: کانون خانواده، نوع روابط والدین با فرزند از زمان نوزادی، عدم توجه به علایق فرزند در انتخاب نوع شغل آینده او، مقایسه فرزند با سایر فرزندان خانواده، سرزنش های مداوم و … همگی در گرایش نوجوان به مواد مخدر اثرگذار هستند.

وی به بهره گیری از مشاوره های تخصصی برای والدینی که با اعتیاد فرزند نوجوان خود مواجه هستند نیز تاکید کرد و کمک گرفتن حرفه ای را راهکاری مناسب برای انجام اقدامات مطلوب در این خصوص دانست.
عزیزان همراه امیدواریم که این گفتگو به شما که نگران احتمال اعتیاد فرزند خود هستید توانسته باشد کمک کند.

گزارش از مریم شمالیان