سال‌هاست که به همت پژوهشگران اقدامات مرمتی بر روی این مجموعه بی‌نظیر تاریخی در حال انجام است و در تازه‌ترین اقدام قرار است گروهی ایتالیایی از موسسه مرمت‌گران بدون مرز به تخت جمشید بیایند. حمید فدایی پیش تر گفته بود، مدیر پایگاه میراث جهانی تخت جمشید انجام شده که در ادامه می‌آید.
همه مشکلات ما در نقش رستم مربوط به خشکسالی بوده که نشست کلی دشت را به دنبال داشته است به ویژه در جاهایی که خط انفصال سنگ یا کوه با دشت بوده است. این نشست خودش را به صورت ترک و ایجاد شکاف در زمین نشان داده که نخستین ترک‌ها نیز در سال‌های 89 -90 رخ داد.
این ترک‌ها با بارندگی‌های کم نیز دهن باز می‌کند که با ریختن خاک میزان شکاف را کم می‌کنیم و مشکلی نداشته است اما بارندگی‌های ابتدای سال به دلیل شدت و بارش زیاد نگرانی‌های بیشتری برای فعالان این عرصه ایجاد کرد چون روان آب‌ها در داخل شکاف‌ها رفته و ترک را بیشتر می‌کرد.
در این مدت در شکاف‌ها خاک ریخته شده اما همانطور که گفتم منشا ترک خشکسالی بوده با این بارندگی زمین رو به ترمیم می‌رود یعنی رطوبت خاک بیشتر می‌شود و سطح آب‌های زیرزمینی نیز بیشتر می‌شود در نتیجه زمین خودش را ترمیم می‌کند. در واقع می‌توان گفت بارندگی‌های ابتدای سال نگرانی‌هایی را داشت اما تاثیر نهایی‌اش برای نقش رستم مثبت است.
پروفسور عزت‌الله رئيسي پژوهشگر، زمين شناس و عضو هيأت علمي دانشگاه شيراز در همين رابطه گفته است: محوطه‌هاي ميراث جهاني تخت جمشيد و نقش رستم هويت ملت ايران هستند و بايد در برابر هرگونه خطرات احتمالي، چه در حال و چه در آينده حفظ شوند. يكي از اين خطرات پديده نشست زمين است كه تحت‌تأثير فعاليت‌هاي انساني از قبيل برداشت بي‌رويه آب زيرزميني مي‌تواند رخ دهد.
به گفته پروفسور رئيسي اين پديده طي سال‌هاي 1386تا 1388در منطقه نقش رستم تا روستاي شول اتفاق افتاده و اثرات نشست زمين در امتداد كوه حسين از نقش رستم تا روستاي شول مشخص است و مقدار نشست بين 2تا 30سانتي متر تغيير مي‌كند.
پروفسور رئيسي افت شديد 10تا 15متري سطح آب زيرزميني و بروز خشكسالي شديد سال‌هاي اخير را عامل نشست زمين در محوطه نقش رستم و حتي ترك‌خوردگي ديوارها و سقف برخي منازل مسكوني در روستاي شول اعلام كرد.
به گفته او در سال‌هاي اخير در محدوده تخت جمشيد نشست زمين رخ نداده بود اما افت سطح آب زيرزميني در سال 1391نمايانگر شد و در فاصله 200متري از صفه اصلي تخت‌جمشيد شكافي موازي با صفه به طول 150تا 200متر، عرض و عمق يك متر نمايان شد.
آنطور كه اين استاد دانشگاه گفته است، تنها راه جلوگيري از نشست زمين، جلوگيري از افت سطح آب‌هاي زيرزميني است كه مستلزم مسدود كردن چاه‌هاي غيرمجاز، نصب كنتور هوشمند براي كنترل برداشت آب، افزايش راندمان آبياري، عدم‌حفر چاه جديد و جلوگيري از كف شكني چاه‌هاي موجود است.
پروفسور رئيسي مي‌گويد: براساس مطالعه انجام شده به‌دليل وجود آهك زير آبرفت، بر اثر برداشت طولاني مدت آب از چاه‌ها، احتمال رخداد آب فروچاله نيز وجود دارد كه خطر احتمالي ديگري براي تخت‌جمشيد و نقش رستم در آينده است.گفته مي‌شود در سال‌هاي 1343تاكنون تعداد چاه‌هاي برداشت آب در محدوده حريم تخت‌جمشيد و نقش رستم افزايش قابل‌توجهي يافته و درصورت تداوم اين روند، پديده آب فروچاله نمايان مي‌شود.
انتهای خبر//
