به گزارش خانه بهاری؛از تزریق فیلروبوتاکس و پروتز سینه و سایر اجزای بدن و انواع لیفت ها و ساکشن و تزریق چربی گرفته تا کوتاه سازی انگشتان پا. اما گاهی با انجام این همه عمل جراحی، باز هم حال دل خوب نمی شود و بدتر از آن، بعد از تحمل آن همه درد و هزینه هنگفت به اختلالات روانی نیز دچارمی شوند؛ هنوز خودش را دوست ندارد و گرفتار دور باطل می شود که سخت و بی پایان است. سوداگران با هزار و یک ترفند در کمین نشسته اند و با تبلیغات کاری می کنند تا از نارضایتی رنج بکشیم و سرمایه و بدن را به تیغ جراحی بسپاریم.
طبق اعلام انجمن بین المللی جراحان زیبایی پلاستیک، ایران در بررسی مجموعه جراحی‌های زیبایی رتبه بیستم جهان را به خود اختصاص داده است؛ البته کشورمان سال گذشته در عمل جراحی بینی رتبه اول را داشته و این در حالی است که سرانه مطالعه روزانه در پایتخت ١۶ دقیقه و ٣۶ ثانیه اعلام شده است.
با محوریت موضوع «تصویر بدنی» با «مرضیه سادات خلیلی» دکترای تخصصی روانشناسی، درمانگر، پژوهشگر و عضو رسمی سازمان نظام روانشناسی و «زهرا توکلی» دانش آموخته کارشناسی ارشد روانشناسی بالینی به پرسش و پاسخ نشسته ایم که در ادامه می خوانید:
خلیلی: احساس کافی نبودن در شکل گیری باورهای اولیه ریشه دارد
میل به زیبا بودن تا چه حد در انسان طبیعی است؟
اگر تمایلات انسان را به نیازهای جسمی و نیازهای روانی دسته بندی کنیم، تمایل به زیبایی در گروه دوم قرارمی گیرد و تا اندازه ای که در روند زندگی فرد تداخل ایجاد نکند و باعث ابتلا فرد به اختلالات روانشناسی نشود، قابل قبول است.
استانداردهای زیبایی چگونه تعیین می شوند؟
اساس تعیین ایده آل در زیبایی از مقایسه و تجربه های قبلی در ذهن ایجاد می شودنه جراحی های متوالی و در گام اول کاملا درونی است؛ اما با توجه به تنوع فرهنگی در سراسر دنیا، ملاک های زیبایی جنبه نسبی پیدا می کنند. امروزه خیلی از این ملاک ها توسط شرکت های لباس، خوراک و تعیین می شوند که برای فروش بیشتر محصولات در نظر گرفته شده اند.
علت عمده نارضایتی پس از عمل های زیبایی چیست؟
عدم رضایت می تواند ناشی از وسواس فرد به نتیجه عمل، احساس نرسیدن به نتیجه ایده آل، عدم توازن و تقارن عضو عمل شده، مشکلات ناشی از عمل جراحی، عزت نفس پایین و فقدان تصورات مثبت از خود، بد ریختی بدنی و احساس عدم کسب توجه عمومی باشد.
تصویر بدنی چیست و به چه عواملی وابسته است؟
تصویر بدنی احساس و افکار مثبت و منفی است که وقتی شما خودتان را در آینه می بینید به ذهنتان خطور می کند. ما از سنین پایین این تصویر را از ملاک های تعریف ظاهری از خانواده و یا فرهنگ بومی خود به شکل ناخودآگاه دریافت می کنیم. طی سال‌های اخیر رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی مختلف با نشان دادن تصاویری بدون نقص از ظاهر افراد، فشار برای رسیدن به یک ایده آل ظاهری خاص را بسیار بالا برده اند که باعث تقویت تصویر بدنی منفی شده است.
چه رابطه ای بین عزت نفس وتصویر بدنی منفی وجود دارد؟
عزت نفس با سلامت روان ارتباط مستقیم داره و باعث احساس رضایت می شود. در واقع عزت نفس احترام به خود است که باعث احساس تعلق و ا شایستگی می شود. جراحی تنها چهره شما را تغییر میدهد با توجه به نتایج مطالعات، افزایش عزت نفس و سلامت روان منجر به کاهش جراحی زیبایی می شود. یادگیری مهارت های مختلف، ورزش، جملات تاکیدی مثبت و… در بالا بردن عزت نفس تاثیر فراوانی دارند.
چرا حس می کنیم کافی نیستیم؟
احساس کافی نبودن ریشه در فرزند پروری و شکل گیری باورهای اولیه دارد.
توکلی به خانه بهاری می گوید: تصویر بدنی در فهرست سه نگرانی مهم جوانان قرار دارد
تصویر بدنی به چه معناست و چه عواملی برآن موثرند؟
تصویر بدن یعنی مجموعه باورها، احساسات و افکاری که ما نسبت به صورت و بدن خودمان داریم. در این خصوص مهم ترین عامل رسانه ها هستند. ما با احساس ناکافی بودن از کودکی بزرگ شده ایم و با افزایش انواع رسانه و نداشتن ابزار شناختی لازم در برابر انبوه اطلاعات مغلوب شده ایم. قبلا رسانه ای نبود که احساس ناکافی بودن افراد را قلقلک دهد، اما امروزه این رسانه ها زخم ناکافی بودن ما را باز می کنند و از آن استفاده می برند. والدین سختگیر و همسالان نیز موثر هستند که البته باید توجه کرد آنها هم تحت تاثیر همین رسانه ها قرار دارند.
رسانه‌ها چگونه در پیدایش تصویر بدنی مثبت یا منفی تاثیر می گذارند؟
رسانه ها برای فروش محصولاتشان روی بیلبوردهای تبلیغاتی یا اینستاگرام و یا سایر فضاهای تبلیغاتی برای ما ایجاد نیاز می کنند و یک استاندارد غیرواقعی به وجود می‌آورند که این نیازها در ذهن ما تبدیل به ضرورت می‌شوند. مثلا برای فروش قرص لاغری عکس مدل‌هایی را منتشر می‌کنند که کاملا روتوش شده است. این تصاویر غیرواقعی ایده آلی برای ما به وجود می‌آورد و کسی که مدام و به خصوص از دوران نوجوانی در حال دنبال کردن این رسانه هاست تلاش می‌کند خود را با آنها تطبیق دهد؛ بنابراین ناچار به استفاده از محصولاتی روی می آورند که سود کلانی را برای این شرکت ها به همراه دارد. نکته مهم این است که چون عکس‌ها کاملا غیر واقعی هستند و هیچکس شبیه آنها نمی‌شود به تصویر بدنی منفی دچار می‌شویم. سپس به وسواس مبتلا خواهیم شد و در ادامه اختلالاتی مانند افسردگی، بادی دیسمورفینگ و انواع اختلالات خوردن را تجربه می کنیم. ادامه این سیر باعث می‌شود آدم‌ها یکدیگر را به صورت ناخودآگاه با خط کش ظاهر قضاوت کنند و متاسفانه وسواس روز به روز تقویت می شود.
چطور می‌توانیم در مقابل رسانه ها مسلح شویم؟
سواد رسانه‌ای و تفکر انتقادی از مهم ترین عوامل است. سواد رسانه‌ای باعث می‌شود بتوانیم از بین اطلاعات رسانه‌ها انتخاب کنیم و قدرت پردازش و تفسیر و تحلیل داشته باشیم. تفکر انتقادی هم لازم است که هرمطلبی را راحت نپذیریم. اگر سواد رسانه‌ای و تفکر انتقادی از نوجوانی در مدارس و خانواده آموزش داده شود و این مهارت ها تقویت شوند، اتفاقات خوبی را شاهد خواهیم بود. ضمن اینکه والدین نیز باید آموزش ببینند. آموزش و فیلم و کتاب کمک کننده است، اما گاهی هم نیاز به یک کمک بیرونی داریم؛ یک روان درمانی موثر.
فرد تصمیم می‌گیرد نقص خاصی را در بدنش رفع کند، اما گاهی این حالت بیمارگونه می‌شود. از کجا می‌توان فهمید به اختلال دچار شده‌ایم یا نه؟
باید دید نقصی که به آن اشاره کردید را چه کسی به عنوان نقص تعریف کرده است؛ مثلا چه کسی گفته بینی عقابی نازیبایی دارید یا گونه‌های صاف نقص به شمار می رود؟ این‌ها همه به استانداردی برمی‌گردد که توسط رسانه در ذهن ایجاد شده است. وقتی متوجه اختلال خود زشت انگاری در افراد می شویم که مشکلات کوچکی را در ظاهر خود پیدا می‌کنند که هیچکس دیگر حتی متوجه آن نشده است و زمانی تبدیل به بیماری می شود که در زندگی روزمره‌اش اختلال ایجاد کند. در برخی از موقعیت‌ها فرد نسبت به تصویر خود شرم دارد که نان این شرم را افراد سودجو می‌خورند.
اهمیت تصویر بدنی برای خانم ها تا چه اندازه ای با آقایان تفاوت دارد؟
متاسفانه فشار فرهنگی روی خانم ها همیشه بیشتر بوده است. جامعه به زیبایی مردان به اندازه زنان سختگیرانه نگاه نمی‌کند. در کل یک ناکامی دو طرفه رقم می خورد؛ برای افراد تصویر ایده آل یک همسر ساخته می‌شود که واقعی نیست و از طرف دیگر افراد برای تطبیق خود با این ایده آل دچار مشکل خواهند شد. خیلی نگران کننده است که تصویر بدنی در فهرست سه نگرانی عمده جوانان است.
چرا خودمان را دوست نداریم و حس می‌کنیم کافی نیستیم؟
متاسفانه پیام ناکافی بودن همیشه برای ما بوده؛ از پدر و مادر تا جامعه، از مقایسه نمرات و افراد تا همین شبیه‌سازی به استاندارد‌ها. جامعه و رسانه هم این احساس را در ما تشدید می‌کنند. دوست داشتن بی قید و شرط والدین، بالا بردن سطح آگاهی، تقویت عزت نفس و پُر کردن خلاهای کودکی به کمک روان درمانگر ابزار خوبی برای دستیابی به حس کافی بودن است.
انتهای گزارش//
